ΜΕΓΑΝΗΣΙ: Ο Παράδεισος, ερημώνει... (β’ μέρος)
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Τουρισμός
- Panvagil
- Πέμπτη, 08 Απριλίου 2004 14:22
- Εμφανίσεις: 5137
Τα σχολεία
Σχολεία σύγχρονα, που δεν έχουν σε τίποτα να ζηλέψουν εκείνα των πόλεων, σχολεία που “ανοίγουν” στους μαθητές παράθυρο στον έξω κόσμο και την νέα εποχή που ζούμε. Αυτός είναι και ο καλύτερος πρόλογος με τον οποίο θα μπορούσε κανείς να ξεκινήσει την περιγραφή των δύο σχολείων που λειτουργούν σήμερα στο Μεγανήσι. Φθάνοντας στο νησί, αρχικά επισκεφθήκαμε το 4θέσιο Δημοτικό Σχολείο Κατωμερίου, το οποίο αυτή τη στιγμή έχει 41 μαθητές. Είχαμε την τύχη να βρεθούμε εκεί εν ώρα διαλείμματος. Ήταν η στιγμή που τα παιδιά απολάμβαναν το παιχνίδι τους γεμάτα ξενοιασιά στο προαύλιο του σχολείου. Μες την ώρα έφθανε στην είσοδο ο κύριος που φέρνει καθημερινά στους μαθητές αχνιστές τυρόπιτες! Μυρωδιές και εικόνες που παραπέμπουν στα παιδικά μας χρόνια. Πόση χαρά διέκρινες στα πρόσωπά τους, πόση ζωντάνια! Δεν είναι δα και τόσο μικρό πράγμα στο διάλειμμα ένα παιδί να χει τη δυνατότητα να εισπνέει καθαρό οξυγόνο και όχι καυσαέριο, να βλέπει τη θάλασσα και το πράσινο γύρω του και όχι την μία πολυκατοικία να ορθώνεται δίπλα στην άλλη, να αισθάνεται την ασφάλεια του χώρου στον οποίο βρίσκεται, και όχι να κουβαλάει τις φοβίες και την καχυποψία με την οποία - όχι αδικαιολόγητα - μεγαλώνουν τα παιδιά που ζουν π.χ. στην Αθήνα τα οποία βρίσκονται εκτεθημένα σ’ ένα σωρό κινδύνους.
Η μια...
Αφήσαμε τα παιδιά να χαρούν το διάλειμμά τους και προχωρήσαμε στο γραφείο των δασκάλων. Εκεί συναντήσαμε μια νέα σε ηλικία εκπαιδευτικό, την κα Μάντζαρη Πανωρέα, η οποία διδάσκει στις δύο τελευταίες τάξης του Δημοτικού. Εκείνη μαζί με έναν ακόμη δάσκαλο, είναι και οι μόνοι που ζουν “μέσα”. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί ζουν στο Νυδρί και πηγαινοέρχονται. Όταν την ρωτήσαμε πόσο εύκολο είναι για έναν νέο άνθρωπο να είναι μόνιμος κάτοικος ενός τόσο μικρού τόπου, όπως το Μεγανήσι, η κα Μάντζαρη μας είπε ότι η επιλογή της είναι συνειδητή κι αυτό γιατί θεωρεί ότι εκεί υπάρχει ποιότητα ζωής. Δηλώνει μάλιστα ότι σκέπτεται να μείνει για πάντα στο Μεγανήσι. Αυτό το μήνυμα προσπαθεί να το περάσει και στα παιδιά και αυτό γιατί και η ίδια - όπως λέει - είχε την τύχη να τελειώσει το γυμνάσιο στο Μεγανήσι, να ζήσει εκεί τα εφηβικά της χρόνια και να δεθεί μ’ αυτόν τον τόπο. Όταν την ρωτήσαμε, αν νιώθει να της λείπει κάτι ζώντας μακρυά από την πόλη, η κα Μάντζαρη απάντησε ότι τα ενδιαφέροντά της, - όπως το ψάρεμα, το περπάτημα, το διάβασμα - συνδιάζονται με τον τόπο, ενώ ιδιαίτερα σημαντικό για εκείνην είναι το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια επιστρέφουν στο νησί πολλοί φίλοι κι έτσι δημημιουργείται μια παρέα.
Στα παιδιά βλέπετε να λείπουν πράγματα, και κυρίως στο θέμα της εκπαίδευσης, την ρωτήσαμε. Όπως μας είπε, τα παιδιά χαίρονται που ζουν στον τόπο τους, γιατί έχουν και τους χώρους και το χρόνο για παιχνίδι, ενώ από την άλλη πλευρά τα δύο σχολεία που υπάρχουν στο νησί δεν υστερούν σε τίποτε. Αντίθετα, διαθέτουν όλα τα μέσα, - οργανωμένη βιβλιοθήκη, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σε λίγο καιρό μάλιστα θα συνδεθούν με το Ιnternet - ώστε να μπορούν οι μαθητές να αποκτήσουν όλα τα εφόδια που απαιτεί η εποχή που ζούμε.
...και η άλλη όψη
Αυτή είναι η θετική εικόνα των σχολείων στο Μεγανήσι. Υπάρχει όμως, και η αρνητική, η οποία εντοπίζεται στο γεγονός ότι κάθε χρόνο οι μαθητές λιγοστεύουν. Η ελπίδα αυτού του τόπου - και του κάθε τόπου - που δεν είναι άλλη από τα παιδιά, αργοσβήνει! Κάποτε μπορεί να υπήρχαν στο νησί 3 σχολεία με ένα σύνολο 200 μαθητών, σήμερα όμως ο αριθμός τους δεν ξεπερνάει τους 65-70 μαθητές. Όπως μας είπε ο Διευθυντής του Γυμνασίου και της Α’ Λυκείου Σπαρτοχωρίου -που δημιουργήθηκε τον τελευταίο καιρό, ώστε τα παιδιά να μένουν ένα χρόνο περισσότερο στον τόπο τους και να μειωθούν τα έξοδα των οικογενειών τους -, κ. Πολίτης “στα χρόνια που έρχονται απ’ ό,τι συζητάνε θα έχουν 2 ίσως και 1 μαθητή στην Α’ τάξη του Γυμνασίου, ενώ το Δημοτικό Σχολείο θα πάει από 40 παιδιά που έχει φέτος, στα 30. Συνεπώς, τα παιδιά που θα έρχονται στο Γυμνάσιο θα είναι όλο και πιο λίγα. Η πρώτη τάξη του Λυκείου που έχει σήμερα 4 μαθητές σύντομα θα μείνει μ’ έναν μαθητή και στη συνέχεια με κανέναν!
Ακούγοντας κανείς αυτή την εξέλιξη με την συνεχή μείωση των μαθητών στα σχολεία, νιώθει την τραγική ειρωνία του πράγματος. Σύγχρονα, ωραία σχολεία, χωρίς μαθητές! Η ερώτηση - που ήταν νωρίτερα στο μυαλό μας - γιατί δεν προχωρούν στην δημιουργία και των άλλων δύο τάξεων του Λυκείου, ώστε τα παιδιά να φεύγουν από το Μεγανήσι μόνο για σπουδές στην Ανώτατη ή την Ανώτερη Εκπαίδευση, είναι περιττή!
Αίσθηση μας προκάλεσαν οι δηλώσεις των περισσότερων παιδιών που συναντήσαμε στο Μεγανήσι. Τα περισσότερα θέλουν να φύγουν από τον τόπο τους και να επιστρέφουν σ’ αυτόν μόνο για διακοπές. Υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα να γίνουν κινήσεις στον τόπο αυτό, ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και να πάψει αυτή η συνεχής φυγή του κόσμου, ο κ. Πολίτης αναφέρθηκε σε μια έκθεση που είχε γράψει μια πολύ καλή μαθήτρια, η οποία περιέγραφε τα συναισθήματά της όταν μια-δυο φορές δεν έπιασε λιμάνι το φέρι-μπόουτ λόγω καιρού!
Ομηρεία...
Η συγκοινωνία το χειμώνα στο Μεγανήσι, είναι άλλο ένα μεγάλο κεφάλαιο. Όπως μας είπε, ο κ. Πολίτης, υπάρχει μια ομηρία του νησιού από τα καράβια και τον προγραμματισμό τους, ενώ - κατά την άποψή του - η κατάσταση παραμένει η ίδια όπως ήταν και πριν από 30 χρόνια. Το χειμώνα, το νησί ζει απομονωμένο, περίοδος που τα σχολεία λειτουργούν, ενώ η ανάγκη των ηλικιωμένων ανθρώπων -λόγω των προβλημάτων υγείας- να μεταταβαίνουν συχνά στο Νυδρί είναι επιτακτική. Μάλιστα για να αντιμετωπίσουν οι εκπαιδευτικοί το πρόβλημα της μετακίνησης, αποφάσισαν να αναλάβουν οι ίδιοι πρωτοβουλία, βάζοντας -σε μόνιμη βάση- καΐκι, ώστε να μπορούν να μεταβούν ανά πάσα στιγμή απέναντι.
Στο πέρασμά μας από τα σχολεία του Μεγανησίου, δεν παραλείψαμε να επισκευφθούμε και το Νηπιαγωγείο που λειτουργεί στο Κατωμέρι. Εκεί είχαμε τη χαρά να γνωρίσουμε πέντε πανέμορφους και γλυκίτατους μπόμπιρες, οι οποίοι κάνουν τα πρώτα τους βήματα στη γνώση, με την βοήθεια πάντα της δασκάλας τους, της νηπιαγωγού κας Ευθυμίας Παπαδοπούλου. Η κα Παπαδοπούλου βρέθηκε από τη Θεσ/νίκη όπου εργαζόταν, στο Μεγανήσι ως αναπληρώτρια. Αν και βλέπει το γεγονός ως θετική αλλαγή στη ζωή της, δεν κρύβει ότι, ζώντας σ’ έναν τόπο τόσο μικρό, νιώθει απομονωμένη. Αυτό που όπως μας είπε παρατηρεί στα παιδιά που ζουν εκεί είναι ότι έχουν λιγότερες παραστάσεις από εκείνα που ζουν στην πόλη. Κάτι που δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν μπορούν -όπως η ίδια λέει- να “δουλευτούν”. Τα λαμπερά, γεμάτα ζωντάνια προσωπάκια των παιδιών που συναντήσαμε στο Μεγανήσι στέλνουν ένα μήνυμα στην Πολιτεία και σε όλους αυτούς που κρατούν τα σκίπτρα της εξουσίας: “Δώστε μας τη δυνατότητα να μείνουμε στον τόπο μας, το αξίζουμε!”.
Για τους επικριτές...
Κάποιοι θέλησαν να δούν με άλλο μάτι αυτή την φιλότιμη -αναγνωρίστε μας- προσπάθεια. Μάλλον εκείνοι είδαν με κιάλια την προσπάθειά μας να βρεθούμε κοντά στο Μεγανήσι και να δώσουμε το στίγμα του. Καλό θα ήταν πριν φθάσει κανείς να γίνει κακοπροαίρετος με τους άλλους και πριν υοθετήσει μια επικριτική στάση απέναντι σε κάθε καλοπροέραιτη προσπάθεια, να αξιολογεί καλύτερα τα πράγματα και να μην προτρέχει κάνοντας άδικους σχολιασμούς. Όλοι μας οφείλουμε να επιβραβεύουμε τέτοιες προσπάθειες, όπως το οδοιπορικό στο Μεγανήσι, και όχι να τις αποδοκοιμάζουμε και μάλιστα με καυστικό τρόπο.
Ούτε από μακρυά, ούτε και με κιάλια είδαμε το Μεγανήσι. Όσον αφορά το δόλο, η την συμφεροντολογική αντίληψη με τα οποία θεώρησαν κάποιοι ότι μπορεί να λειτουργήσαμε στο εν λόγω οδοιπορικό, τι να πει κανείς... το αφήνουμε στην κρίση σας. Όταν κάνεις ρεπορτάζ με την ψυχή σου, ωθούμενος κάθε φορά από αγάπη και μεράκι.
Κατά την ολιγόωρη παραμονή μας στο Μεγανήσι προσπαθήσαμε να έρθουμε σ’ επαφή με τους ανθρώπους που ζουν εκεί, με τα προβλήματά τους, μ’ αυτά που τους απασχολούν, μιλώντας με τον Δήμαρχο κ. Σακκά, με τους δασκάλους και τους καθηγητές των σχολείων, με τους μαθητές, αλλά και με τον απλό κόσμο. Το ρεπορτάζ μας σίγουρα δεν μπόρεσε να καλύψει τα πάντα. Όμως, δεν προσπαθήσαμε να αποκρύψουμε το παραμικρό μέσα απ’ αυτό. Επίσης, φαιίνεται ότι κάποιοι δεν διάβασαν προσεκτικά το “α’ μέρος” του οδοιπορικού στο Μεγανήσι, στο οποίο κάναμε συνοπτική αναφορά στην ιατρική περίθαλψη που υπάρχει στο νησί. Αναφερθήκαμε τόσο στην εκεί παρουσία των τριών γιατρών, όσο και στο νοσοκομειακό ταχύπλοο το οποίο διαθέτει ο δήμος. Φαίνεται κάποιοι, παράβλεψαν την συγκεκριμένη αναφορά μας ή φαίνεται ότι επιζητούσαν κάτι διαφορετικό, αναλυτικό ρεπορτάζ ίσως!. Να μας επιτρέψουν όμως να τους πούμε ότι στο πλαίσιο ενός οδοιπορικού που έχει θέμα του γενικά το Μεγανήσι η εν λόγω αναφορά που έγινε στο θέμα ιατρική περίθαλψη ήταν επαρκής. Κάτι άλλο θα αφορούσε ένα πιο εξειδικευμένο ρεπορτάζ όπως είναι το ιατρικό.
Το οδοιπορικό στο Μεγανήσι -με χαρακτήρα ανθρωποκεντρικό- είχε ως στόχο να γίνει η αρχή, να ξεκινήσουμε να μιλάμε σιγά σιγά περισσότερο και για άλλες όμορφες περιοχές της Λευκάδας και όχι μόνο για την πρωτεύουσα του Νομού ή για το τουριστικό Νυδρί. Είναι υποχρέωση τόσο τον τοπικών ΜΜΕ, όσο και των αθηνοκεντρικών, να φέρνουν στο φως τις κρυμμένες περιοχές και συνάμα της κρυμμένες ομορφιές της πατρίδας μας, ξεχασμένους ανθρώπους, ξεχωριστά πολιτισμικά και πολιτιστικά στοιχεία, αλλά και τα προβλήματα που υπάρχουν. Κινούμενοι πάντα σ’ αυτή τη βάση, σας υποσχόμαστε ότι θα συνεχίζουμε το δημοσιογραφικό μας έργο.
Η κυρά Γκόλφω
Πώς θα μπορούσαμε να φύγουμε από το Μεγανήσι, χωρίς πρώτα να επισκεφθούμε την κα Γκόλφω Μαρκεζίνη; Πρόκειται για μια γυναίκα 71 χρονών, η οποία παρά την ηλικία της και τα βάσανα της ζωής που κλήθηκε ν’ αντιμετωπίσει, παραμένει ένας ιδιαίτερα ζωντανός και δραστήριος άνθρωπος που ξέρει να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες, με δυναμισμό, χωρίς να χάνει το χαμόγελό της και την αισιοδοξία της. Η κα Γκόλφω πέρασε δύσκολες μέρες, όταν έχασε τον άντρα της πριν από 24 χρόνια με αποτέλεσμα να αναλάβει μόνη της την ευθύνη να μεγαλώσει την μονάκριβη κόρη της. Έπρεπε -όπως μας είπε- να τα βγάλει πέρα γι’ αυτό και αναγκάστηκε να μάθει από μικρή όλων των ειδών τις δουλειές, όλα τα νοικοκυριά ώστε να μεγαλώσει το παιδί της -όπως λέει η ίδια- λεβέντικα. “Έφτιαχνα τα στρώμματα του γάμου, εχρωμάτιζα τις κρεβατοκάμαρες των νυφάδων που ήθελαν να παντρευτούν, ήξερα-δεν ήξερα. Έπρεπε να βγάλω λεφτά. Τί λεφτά; πέντε δραχμές, ένα δύφραγκο, ένα φράγκο. Ό, τι είχε η κάθε μια. Άλλη μου έδινε δύο ντοματούλες, άλλη ένα πορτοκάλι. Να φέρω κάτι στο παιδί μου που μόλις πρόβαινα στην πόρτα κοίταζε αν θα βάλω το χέρι μου στην τσέπη”. Στην προσπάθειά της να επιβιώσει η κα Γκόλφω -όπως μας είπε- αναγκάστηκε να μάθει να κάνει ακόμη και ενδοφλέβιες ενέσεις, αλλά και να φροντίζει ηλικιωμένους, ανύμπορους ανθρώπους. “Εγώ νοσηλεύω το Μεγανήσι, γιατρό με φωνάζουν εδώ πέρα”, λέει χαρακτηριστικά γεμάτη υπερηφάνεια, θέλοντας -όχι να προσβάλλει τους γιατρούς που υπάρχουν στο νησί και το ουσιαστικό έργο που προσφέρουν στους κατοίκους του- αλλά στην προσπάθειά της να δείξει όλη αυτή την ενεργητικότητα και την τόλμη που την διακρίνει. Επίσης, η ανάγκη έκανε την κα Γκόλφω να επιτελεί και χρέη μαμής στο νησί, όπως η ίδια μας δήλωσε.”Έχω πιασμένα 20 παιδιά στο Μεγανήσι. Δεν υπήρχαν παλιά φερι-μπόουτ, έκανε φουρτούνες, έβρεχε, χάλαε ο κόσμος και δεν επέρναε βάρκα να βάλουμε μια γυναίκα που κοιλοπόναε να την πάμε στο Νυδρί. Έτσι φώναζαν εμένα και πήγαινα να πιάσω το παιδί και να το παραδώσω στην μάνα του”.
Κοιτάζοντας κανείς τα γλυκύτατα μάτια της κα Γκόλφως, ανακαλύπτει μέσα σ’ αυτά, την γιαγιά των παιδικών του χρόνων. Είναι μια γυναίκα που πραγματικά βρίσκεται πάντα μέσα σ’ όλα. Η Γκόλφω θα πει το τραγούδι, η Γκόλφω θα στολίσει τη νύφη, η Γκόλφω θα υφάνει στον αργαλειό, η Γκόλφω θα τρέξει στα χωράφια. Όπως μας εξομολογήθηκε, ακόμη και σήμερα, η ζωή της κυλάει στους ίδιους έντονους ρυθμούς. “Έχω 3-4 σπίτια που σιγυρίζω γριές, συνάμα υφαίνω, σκάβω και η ταντέλα, ταντέλα και η φρατζέτα, φρατζέτα. Όταν δεν κάνω αυτά νιώθω άρρωστη”, λέει. Η κα Γκόλφω θεωρεί ότι, αντίθετα με την δική της γενιά, οι σημερινοί νέοι είναι καλομαθημένοι, τα βρίσκουν όλα έτοιμα από την μάνα και τον πατέρα, ότι αργούν να σηκωθούν το πρωϊ, ενώ δεν θέλουν να δουλέψουν πολύ, ότι αγαπούν τα ξενύχτια και ότι έχουν επίσης κακές συνήθειες όπως αυτή του τσιγάρου, του καφέ και του ποτού. “Εμείς δεν τα είχαμε όλα αυτά”, λέει η κα Γκόλφω. “Εμείς καθόμασταν στη γωνία με το λυχνάρι, τη λάμπα να φέγγει και κεντάμε. Ήταν πολύ όμορφα εκείνα τα χρόνια, φτωχά αλλά όμορφα. Μαζευόμαστε 10 κοπέλες, πηγαίναμε για ξύλα το πρωϊ όλες μαζί. Ήθελε να φέρουμε το δεμάτι, να το ρίξουμε στην αυλή, να πάρουμε τη λάτα, τον ντενεκέ, να πάμε στο πηγάδι για νερό. Στο δρόμο λέγαμε ποιά θα κεντήσει και τί θα κεντήσει, δεν λέγαμε πονηρά πράγματα. Κι όμως τα παιδιά μας αγαπάνε. Τσάπα,ε! Από 12 χρονών εμένα με ζητούσανε επειδή ήμουν εργατικιά και δευλεύτρα. Θυμάμαι εκαθότανε τότε τα παιδιά στο καφενείο που ήταν ο δρόμος να πάμε στο πηγάδι και μας εκοιτάζανε από μακρυά τσάπα! Και επειδή φοράαμε τα κότελα μακρυά γύριζαν και λέγανε “Ορέ, ούτε το στραγάλι δεν μπορούμε να τους δούμε από το ποδάρι, τί εκαθόμαστε εδώ;”
Οι συμβουλές με τις οποίες συνηθίζει να φιλεύει τους νέους ανθρώπους η κα Γκόλφω είναι πραγματικά πολύτιμες. Ζει κοντά στους νέους, ενδιαφέρεται για τα προβλήματά τους, ανησυχεί. Όπως χαρακτηριστικά μας είπε: “Οι περισσότεροι σήμερα δεν είναι δεμένοι μέσα στις οικογένειές τους. Παντρέουνται και κάνουν παιδιά, αλλά ο πατέρας δεν είναι μαζεμένος να κάτσει στο τραπέζι να φάει με το παιδί του. Όταν το παιδί δεν τρώει με την μάνα και τον πατέρα στο τραπέζι δεν γίνεται τίποτα σωστό. Γιατί αυτό πρέπει να ακούσει τις συζητήσεις και για τα προβλήματα της οικογένειας και για τα οικονομικά. Το παιδί θα πρέπει να τα ξέρει όλα για να μεγαλώσει σωστά”.
Η αλήθεια είναι ότι μπορείς να κάθεσαι δίπλα σ’ έναν τέτοιο άνθρωπο, όπως είναι η κα Γκόλφω, με τις ώρες και να ακούς ένα σωρό ιστορίες βγαλμένες μέσα από την πείρα που της δίδαξε η ζωή. Είναι ένας άνθρωπος που πραγματικά διαθέτει το χάρισμα της επικοινωνίας, αλλά και μια δύναμη ψυχής από την οποία ο συνομιλητής της μπορεί να αντλήσει θετική ενέργεια.
Παρά τα 71 της χρόνια, παρά το γεγονός ότι η ζωή της περιορίστηκε στα στενά όρια του Μεγανησίου και της Λευκάδας, η κα Γκόλφω είναι ένας άνθρωπος ιδιαίτερα οξυδερκής που ξέρει να λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Λέει αλήθειες που οι περισσότεροι γνωρίζουμε, αλλά που δεν έχουμε το χρόνο στην σημερινή εποχή να συνειδητοποιήσουμε. Δικαίως λοιπόν η κα Γκόλφω Μαρκεζίνη θεωρείται ως το πλέον δημοφιλές πρόσωπο του Μεγανησίου, δικαίως και εμείς σπεύσαμε να την γνωρίσουμε στο πλαίσιο αυτού του μίνι-οδοιπορικού στο Μεγανήσι, το οποίο -οφείλουμε να πληροφορήσουμε κάποιους- ότι έγινε με πολύ αγάπη και μ’ ένα ιδιαίτερα υψηλό αίσθημα ευθύνης απέναντι στα θέματα που καταπιαστήκαμε, αλλά και απέναντι στο αναγνωστικό μας κοινό.
ΝΑΤΑΣΑ ΦΙΛΙΠΠΑ
Από την εφημερίδα "Τα Νέα της Λευκάδας"







