ΣΚΕΨΕΙΣ του ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΣΙΔΕΡΗ
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Κοινωνία
- Panvagil
- Παρασκευή, 04 Δεκεμβρίου 2009 02:00
- Εμφανίσεις: 852
Μια οργανωμένη κινητοποίηση για τον αποκλεισμό των γραφείων της διοίκησης του ΤΑΟΛ στις 22 Οκτώβρη καθώς και τα ψηφίσματα πολιτικών οργανώσεων και του Δήμου Σφακιωτών έφεραν στο προσκήνιο τα χρόνια προβλήματα των αγροτών και στο μυαλό μας το Φωτεινό του Βαλαωρίτη και μια παλιά εξέγερση των Σφακισάνων. Μόνο που τότε ο εχθρός ήταν ένας και γνωστός ενώ σήμερα σύμφωνα με τα κείμενα της «πρωτοβουλίας αγροτών Λευκάδας» και της «Λαϊκής Αγροτικής ενότητας» είναι πολλοί. Είναι όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις που στήριξαν την κοινή αγροτική πολιτική της Ε.Ε. Είναι οι ντόπιοι εκφραστές τους, οι ΟΤΑ, οι βουλευτές και παράγοντες του συνεταιρισμού.
Κατηγορούνται οι διοικήσεις του ΤΑΟΛ:
• Για τις πελατειακές σχέσεις. Για την μη προώθηση της παραγωγής που υπάρχει στις αποθήκες.
• Για την μη απορρόφηση της φετινής παραγωγής.
• Για τις χαμηλές τιμές.
• Για την καθυστέρηση των επιδοτήσεων και οφειλών.
• Για την πώληση περιουσιακών στοιχείων του συνεταιρισμού και την πρόθεση εκποίησης του οινοποιείου.
• Για την προσπάθεια αλλαγής του καταστατικού.
Αν πράγματι είναι έτσι απορώ γιατί δεν το έχουν διαλύσει ούτε το έχουν κάψει.
ΚατΆ αρχήν η απόγνωση των αγροτών όχι μόνο από την συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος αλλά και από το ασύμφορο του επαγγέλματος θα δικαιολογούσε τον ξεσηκωμό και τις παραπάνω ενέργειες. Τα προβλήματα όμως δεν λύνονται μόνο με διαμαρτυρίες αλλά με συγκεκριμένες προτάσεις αφού πρώτα βρεθούν και εντοπιστούν τα αίτια.
Το ΤΑΟΛ φαίνεται πάσχει και τα συμπτώματα που είναι πολλά δεν είναι και πολύ πρόσφατα. ΓιΆ αυτό θα ήταν απαραίτητο το ιστορικό όπως κάνει και ο γιατρός για να βρεθούν οι λόγοι της ασθένειας και να ακολουθήσει η κατάλληλη θεραπεία αν υπάρχει βέβαια
Το ΤΑΟΛ που είναι δημιούργημα των ίδιων των αγροτών και ένας από τους παλιότερους συνεταιρισμούς ιδρύθηκε για να βοηθά τους αγρότες και να προστατεύει το εισόδημά τους. Αυτό φαίνεται να γίνεται τουλάχιστον σε κάποιους τομείς όπως: Με να τους προμηθεύει τους κατάλληλους σπόρους για καλλιέργεια αντί να ασχολείται ο καθένας χωριστά. Με το να τους παρέχει λιπάσματα σε καλλίτερες τιμές καθώς και φυτοφάρμακα. Με το να κάνει γνωστές στον αγρότη νέες τεχνολογίες και να του προσφέρει γεωργικά εργαλεία σε καλλίτερες τιμές από αυτές που υπάρχουν στο ελεύθερο εμπόριο. Με το να τους συμβουλεύει με γεωπόνους και ειδικευμένο προσωπικό και να είναι ο σύνδεσμος μεταξύ των αγροτών και του κράτους και να διεκπεραιώνει τις υποθέσεις τους.
Κύριος όμως σκοπός του ΤΑΟΛ είναι η συγκέντρωση των αγροτικών προϊόντων και η προώθηση στις αγορές. Απαλλάσσοντας έτσι τον παραγωγό από την εκμετάλλευση των μεσαζόντων και εξασφαλίζοντας επί πλέον καλλίτερες τιμές. ¶λλωστε για το σκοπό αυτό υπάρχουν παντού οι συνεταιρισμοί και οι ενώσεις συνεταιρισμών.
Η ουσία λοιπόν και το πρόβλημα βρίσκεται στην διάθεση των αγροτικών προϊόντων στην αγορά. Αυτή όμως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Πρώτα- πρώτα δεν είμαστε οι μοναδικοί παραγωγοί. Ιδιαίτερα τελευταία είτε το θέλουνε είτε όχι υπάρχει η ελεύθερη αγορά. Σήμερα δεν υπάρχουν εμπόδια ούτε προστασία ενός προϊόντος όπως για παράδειγμα πριν από χρόνια στην Λευκάδα δεν υπήρχαν σπορέλαια για να καταναλώνεται το ελαιόλαδο. Επειδή η προσφορά είναι μεγάλη υπάρχει έντονος ανταγωνισμός που διαμορφώνει και τις τιμές. Επομένως εκείνος που μπορεί να προσφέρει καλλίτερη ποιότητα και με μειωμένη τιμή θα προωθήσει και τα προϊόντα του εύκολα. Όμως την τιμή μπορεί να την μειώσει, χωρίς να μειωθεί το εισόδημά του εκείνος που μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής.
Το πρόβλημα λοιπόν ξεκινά από το κόστος παραγωγής που μπορεί να μειωθεί με τρείς τρόπους.
Α) με βελτίωση της ποικιλίας ώστε με τα ίδια έξοδα να έχει μεγαλύτερη απόδοση.
Β) με μεγάλες οργανωμένες μονάδες παραγωγής. Αντί να έχει πέντε ισοδύναμες μονάδες να έχει μια πενταπλάσια. Είναι αυτό που λένε οι οικονομολόγοι αποδόσεις κλίμακος.
Γ) με μηχανικές καλλιέργειες. που αντικαθιστούν τα πολλά χέρια και ρίχνουν το κόστος.
Παράδειγμα. Ένα στρέμμα αμπέλι στην ορεινή Λευκάδα αποδίδει 600-800 κιλά σταφύλια και ανάλογο κρασί. Για το κόστος παραγωγής πρέπει να υπολογισθούν. Τα μεροκάματα για το σκάψιμο αρχικά και το σκάλισμα αργότερα που θα γίνει με το τσαπί. Τα μεροκάματα για το ράντισμα που θα γίνει με την ψεκαστήρα. Τα μεροκάματα για το θειάφισμα, την συγκομιδή και την μεταφορά. Και αν είχε 10 στρέμματα που δεν είναι στο ίδιο μέρος τα έξοδα θα είναι δεκαπλάσια. Αντίθετα εκείνος που έχει τα δέκα στρέμματα συγκεντρωμένα σε ένα αμπελώνα και μπορεί να χρησιμοποιήσει μηχανήματα για την καλλιέργεια (σκάψιμο, ραντίσματα) μειώνει σημαντικά το κόστος έναντι του προηγούμενου. Έτσι μπορεί να το διαθέτει με μια τιμή που ο πρώτος δεν μπορεί γιατί είναι κάτω του κόστους και έτσι αποκλείεται. Επειδή με τα ψηφίσματα κατηγορούνται κράτος, Ε.Ε, τοπικοί παράγοντες και ΤΑΟΛ θα πρέπει να δει κανείς τι έχουν κάνει για το πρόβλημα της ανταγωνιστικής τιμής.
Α) Κράτος και Ε.Ε
Πέρα από τις γενικές δραστηριότητες του υπουργείου γεωργίας και των τοπικών γεωργικών διευθύνσεων μερικά ενδεικτικά μέτρα που αποβλέπουν στην ανταγωνιστική τιμή είναι:
1) Ο αναδασμός που σημαίνει ανταλλαγή αγροτεμαχίων μεταξύ των αγροτών ώστε ένας που έχει για παράδειγμα 8 στρέμματα σε διάφορες τοποθεσίες να τα συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο κτήμα. Αυτό έχει γίνει με κριτήριο τις αποδόσεις κλίμακος σε πολλά μέρη της χώρας δεν έχει γίνει στην Λευκάδα λόγω της ιδιομορφίας του εδάφους και του μεγάλου αριθμού των αγροτών.
2) Για το ίδιο λόγο από τα πρώτα χρόνια της ΕΟΚ είχε επισημανθεί ο μεγάλος αριθμός των αγροτών και η ανάγκη μείωσης του αγροτικού πληθυσμού ώστε αντίστοιχα να μεγαλώσει ό κλήρος. Αλλά η μείωση του αγροτικού πληθυσμού στη Λευκάδα είναι δύσκολη γιατί δεν υπάρχει εναλλακτική λύση πέρα του τουρισμού.
3) Για την βελτίωση της ποιότητας και ποσότητας της παραγωγής η Ε.Ε προτείνει και επιδοτεί εκρίζωση και αντικατάσταση με άλλες ποικιλίες.
4) Επιδοτεί ακόμη νέους αγρότες για οργανωμένες καλλιέργειες.
5) Τέλος για προϊόντα που η τιμή διάθεσης για κάποιους είναι ασύμφορη υπάρχουν οι επιδοτήσεις που ενισχύουν το εισόδημα.
6) Υπάρχουν και οι αποζημιώσεις από φυσικές καταστροφές
7) Σε περιπτώσεις υπερπαραγωγής επιβάλει περιορισμούς για να μην μειώνεται η τιμή προσφοράς ή προτείνονται αναδιαρθρώσεις με χρηματικές ενισχύσεις.
Πάντως γεγονός είναι ότι, αν δεν παρακολουθεί κανείς τις εξελίξεις και δεν προσαρμόζεται με τα μέσα που προσφέρονται δεν μπορεί να επιζήσει. Όπως σήμερα ο τσαγκάρης που να κάνει παπούτσια χειροποίητα με τον παραδοσιακό τρόπο δεν μπορεί να ανταγωνισθεί τις μηχανές.
Οι επιδοτήσεις που υπάρχουν και θα υπάρχουν για λίγα ακόμη χρόνια (μέχρι το 2013;) είναι για διευκολύνουν μέχρι να γίνουν αναδιαρθρώσεις και προσαρμογές. Αν δεν είναι δυνατόν να γίνουν, τότε δυστυχώς, θα ακολουθήσει η εγκατάλειψη της παραγωγής του προϊόντος που δεν θα γίνει για πρώτη φορά.
Στη Λευκάδα έχει συμβεί με την εγκατάλειψη της σιτοκαλλιέργειας. Ο λόγος απλός. Από ένα μόνο στρέμμα που έχει μέση απόδοση περίπου 300 κιλά σιτάρι μπορεί μια οικογένεια που ξοδεύει ένα κιλό την ημέρα να εξασφαλίσει το ψωμί για ένα χρόνο. Το κόστος θα είναι τα μεροκάματα για την σπορά, τον θερισμό, την μεταφορά στο αλώνι, την μεταφορά του σιταριού στο μήλο και τα αλεστικά και τέλος ο κόπος για το ψήσιμο.
Φυσικά κανείς δεν το κάνει γιατί το συνολικό κόστος υπερβαίνει κατά πολύ τα 700 ευρώ που θα χρειαστεί το χρόνο αν αγοράζει ένα κιλό ψωμί την ημέρα. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι σε μερικές περιπτώσεις όχι μόνο είναι ασύμφορη μια καλλιέργεια για εκμετάλλευση αλλά ακόμη για προσωπική χρήση. ΓιΆ αυτό εγκαταλείπεται σιγά –σιγά και το μάζεμα της ελιάς που δεν συμφέρει παρά την χρήση μηχανήματος για τίναγμα, παρά την χρήση δικτύων για το μάζεμα, παρά την επιδότηση.
Β) Ο ρόλος του ΤΑΟΛ
Ας δούμε ποια είναι η ευθύνη του ΤΑΟΛ και τι μπορεί να κάνει για την προώθηση των προϊόντων κρασί και λάδι. Υπάρχει κατΆ αρχήν ένα παράδοξο. Το κρασί του ΤΑΟΛ να μένει αδιάθετο την στιγμή που η κατανάλωση αυξάνεται και συγχρόνως η παραγωγή μειώνεται. Είναι φυσικό να αναρωτηθεί κάποιος. Υπάρχει αδράνεια, ανικανότητα ή κάτι άλλο; Όταν κάποτε ρώτησα τι σημαίνει ΤΑΟΛ η απάντηση που πήρα ήταν Ταμείο Αμύνης Οινοπαραγωγών Λευκάδος. Η λέξη άμυνα σημαίνει πολλά και μάλιστα στην περίπτωση που η επίθεση είναι ανέφικτη η άμυνα είναι το μόνο που μπορεί να κάνει.
Το κρασί στην εποχή μας καταναλώνεται ευρέως αφού σερβίρεται πλέον ακόμη και στα καφενεία που παλιά δεν συνέβαινε, στα μπαρ κ..τ..λ. Αν περιορισθούμε στην Λευκάδα βλέπουμε να προσφέρονται κρασιά πολλών επιχειρήσεων εκτός του ΤΑΟΛ. Σπάνια θα το βρει κανείς χύμα ή εμφιαλωμένο ακόμη και στις ταβέρνες και εστιατόρια. Το βρίσκει κανείς μόνο αν πάει στις αποθήκες. Η διοίκηση του ΤΑΟΛ ευθύνεται γιατί θα μπορούσε τουλάχιστον να το είχε προβάλει σαν το κύριο και τοπικό προϊόν της Λευκάδας όπως κάθε τόπος προβάλει τα προϊόντα του. Το οινοποιείο στο κάστρο θα μπορούσε να είναι επισκέψιμος χώρος για τους τουρίστες με εκθετήριο αγροτικών προϊόντων, με βακχικές εκδηλώσεις, και άλλα που μπορούν να προσελκύσουν τον καθένα. Κάποτε το αξιοθέατο της Πάτρας ήταν το οινοποιείο Αχαϊα κλάους.
Φυσικά πέρα από την διακίνηση στην Λευκάδα και αφού γίνει γνωστό θα μπορούσε να το βρίσκει κανείς και στα σούπερ μάρκετ.
Παράλληλα ο τοπικός πληθυσμός δηλαδή όλοι εμείς έπρεπε να το προτιμάμε. Το ίδιο θα μπορούσε να γίνει με την τυποποίηση του λαδιού που δεν έχει γίνει λόγω έλλειψης κατάλληλου εργοστασίου. Κάποτε έγινε αγώνας για την ίδρυσή του. Έπειτα ακολούθησε άλλος αγώνας να μην λειτουργήσει για περιβαλλοντικούς λόγους. Δεν λειτούργησε και πουλήθηκε. Με τον τελευταίο αγώνα κατηγορείται η διοίκηση του ΤΑΟΛ γιατί το εκποίησε.
Μια ζωή αγώνες! Τελευταία συναντήθηκα σε καφενείο με έναν Καρσάνο που δεν τον ήξερα προσωπικά, τον είχα μόνο ακουστά. Η σύντομη κουβέντα που έγινε τυχαία για τους αγώνες και τις θυσίες που έκαναν κάποιοι μια άλλη εποχή εκτός από τον θαυμασμό που μου προκάλεσε με έκανε να αναρωτηθώ: Μήπως είναι υπερβολή να χαρακτηρίζομε αγώνες τις καθιστικές διαμαρτυρίες με τα συνθήματα για φανταστικούς εχθρούς; Ο λόγος της διαφοροποίησης είναι ότι μερικοί από τους σημερινούς αγώνες δεν είναι σαν εκείνους. Είναι εντελώς ανέξοδοι, χλιαροί παρόλο που οι πιο πολλοί συνοδεύονται και με μουσική.








