?ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΗΣ? ΧΑΛΒΑΣ Α-ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ, ΛΑΟΣ ΘΕΟΝΗΣΤΙΚΟΣ
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Αθλητικά
- Panvagil
- Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2009 03:00
- Εμφανίσεις: 1114
ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΣΑΪΤΗ
Επίκαιρο όσο ποτέ, το προ 30ετιας σύνθημα του Μανώλη Ρασούλη, φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της λαϊκής πολιτικής ωριμότητας, ειδικά σε τούτη την προεκλογική περίοδο που διανύουμε. Ξαφνικά, χωρίς καλά-καλά να το καταλάβουμε, αρχίσαμε να ασχολούμαστε με το debate (δίβατον, επί το ελληνικότερον). Λες και οι εκλογές είναι πασαρέλα, παρακολουθήσαμε τους αξιότιμους υποψήφιους από τη στιγμή που ξεκίνησαν για το στούντιο, στα καμαρίνια που μακιγιάρονταν και άλλα τέτοια φαιδρά. Όσο για το μενταγιόν-κόκκινη καρδούλα της Παπαρήγα, μόνο ως εμπνευσμένη επιλογή χιουμορίστα στυλίστα, μπορεί κανείς να το εκλάβει. Αλλά και τα, κάθε φορά και διαφορετικά, πράσινα αξεσουάρ του υποψηφίου των Οικολόγων Πράσινων, μόνο εναλλακτικούς πολιτικούς δεν αναδεικνύουν.
Τι τα θέλετε, η εποχή της εικόνας, του promotion, του life-style, η εικόνα μιας κοινωνίας που αυτοκαταναλώνεται στα εξ ων συνετέθει, ήρθε να αντικαταστήσει τις ιδεολογίες, τα ιδανικά, τις αγνές προθέσεις, την αυταπάρνηση που θα έπρεπε να έχει όποιος θέλει να αφιερωθεί στα κοινά.
Κατά μια περίεργη συγκυρία, κάνοντας μια θεωρητική έρευνα, είδα πώς νοούσαν οι απλές κοινωνίες την έννοια του αρχηγού, του σημερινού πολιτικού. Όσο προχωρούσε η έρευνά μου, τόσο έμενα εμβρόντητη με τΆ αποτελέσματά της.
«Οι Αυστραλοί Αβορίγινες αναγνωρίζουν τον πιο σοφό άνδρα, ως αρχηγό τους. Ο αρχηγός δεν έχει περισσότερα προνόμια από τους άλλους. Μάλλον έχει περισσότερες ευθύνες παρά πλεονεκτήματα. Το κυριότερο καθήκον του είναι νΆ αποσυμφορίζει τις εντάσεις μεταξύ των μελών της κοινότητας. Καθώς το αίσθημα της ιδιοκτησίας είναι ατροφικό στους Αβορίγινες, η μεγαλύτερη αρετή για έναν αρχηγό είναι αυτή της γενναιοδωρίας. Αντί νΆ αποθησαυρίζει αγαθά, πρέπει να δίνει αυθόρμητα ό,τι έχει, για να του αναγνωρίζεται το δικαίωμα της αρχηγίας. Αν πάψει νΆ ανταποκρίνεται στο ρόλο του, παραχωρεί τη θέση του σε κάποιον άλλον, που θα διαλέξει η κοινότητα. Σε γενικές γραμμές, το κύριο μέλημά του είναι η προάσπιση των συμφερόντων των μελών της κοινότητας. Χωρίς αυτήν την πλατιά κοινωνική αντίληψη οι κοινότητες των Αβορίγινων θα ήταν καταδικασμένες.»
Περίπου 10.000 χρόνια π. Χ., υπήρχε και λειτουργούσε αυτή η κοινωνική οργάνωση κι έφτασε ως τις μέρες μας. Θα σκεφτεί κανείς ότι αυτοί ήταν «πρωτόγονοι» και «απολίτιστοι». Είχαν, όμως, πετύχει, να μετατρέψουν αυτό που εμείς σήμερα ονομάζουμε «πολιτική», από βρώμικο παιχνίδι σε αγάπη?
Πολύ αργότερα, ο Πλάτων, οραματιζόταν την «Ιδανική Πολιτεία του». Εκεί, ο ανώτατος άρχων, θα ήταν πάλι ο σοφότερος. Θα ζούσε χωρίς καμιά πολυτέλεια και χωρίς άλλες υλιστικές περισπάσεις, για να μπορεί νΆ αφιερωθεί στο νομοθετικό και διοικητικό του έργο. Με λίγα λόγια, θα έπρεπε σχεδόν να έχει «αγιάσει», να έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο επίγνωσης, ώστε να διαβλέπει μακροχρόνια το καλό της πολιτείας και την ευημερία όλων των πολιτών, βγάζοντας τον εαυτό του απέξω!
Οι αρχαίοι Έλληνες κατάφεραν να οραματιστούν και ίσως να υλοποιήσουν, μια πολιτική μεταμορφωμένη σε τέχνη?
Σήμερα που ζούμε, φαίνεται, σε πιο βάρβαρες εποχές, η πολιτική κι οι εκλογές αποτελούν την κορύφωση ενός σύνθετου δράματος σΆ ένα διαρκές ψυχόδραμα. Η πολιτική κατάντησε μια μουσειακή μορφή δραστηριότητας προς εκτόνωση, που μόνο με το ποδόσφαιρο μπορεί να συγκριθεί. Κατευνάζει προσωρινά τις νευρώσεις μας, για να μεγενθυθούν αμέσως μόλις οι αφίσες με τα χαμογελαστά πρόσωπα ξεθωριάσουν απΆ τη βροχή.
Πραγματικά, δεν έχω νιώσει πιο αισιόδοξη και χαρούμενη, παρά μόνο στις προεκλογικές περιόδους. Όλοι φοράνε τα καλά τους χαμόγελα, καλοκάγαθοι μες στην πλήρη κατανόηση των προβλημάτων μας, επιδεικνύουν την αυτοπεποίθησή τους εναντίον μας. Είναι τόσο σίγουροι πως έχουν τη λύση και τη συνταγή της σωτηρίας μας στα χέρια τους, αρκεί να τους ψηφίσουμε. Μοιάζουν σοβαροί, διαβασμένοι, έτοιμοι να πάρουν τα ηνία.
Από την άλλη μεριά, εμείς, οι ψηφοφόροι, ο λαός. Δεν περιμένουμε τίποτα καινούργιο, κι όμως παθιαζόμαστε. Παρακολουθούμε τηλεόραση τρώγοντας πίτσες και σχολιάζοντας επί παντός επιστητού, είτε είναι για κουτσομπολιά είτε για τα εθνικά ζητήματα. Μας έδωσαν καλά να καταλάβουμε, ότι περνάμε μια κρίση και πρέπει να προσέξουμε ποιον θα διαλέξουμε να μας βγάλει απΆ αυτήν. Ξεχνάμε ότι, η δημοκρατία χρειάζεται ενεργούς πολίτες, ώριμους και ανιδιοτελείς. Που δεν εξαντλούν την πολιτική τους επέμβαση μόνο με την ψήφο τους, αλλά με άγρυπνη παρουσία σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής.
Αλλά, ίσως αυτά να τα έχουμε ξαναπεί, ξανασκεφτεί, ξανακούσει. Απλώς, στέκουμε μαγκωμένοι στη γλυκιά νάρκη μιας πολύ ακριβά πληρωμένης και επίπλαστης ευημερίας. Κι αφήνουμε τα προβλήματα να τα λύνουν άλλοι, ξεχνώντας πως, αν δεν είσαι η λύση του προβλήματος, είσαι μέρος του. Για να συνέλθουμε, λοιπόν, λίγο, από την παράνοια και την παθητικότητα, για να βάλουμε λίγο το μυαλό μας να δουλεύει, όπως οφείλει, για να δούμε τα πράγματα με μια άλλη οπτική, σας παραθέτω το παρακάτω απόσπασμα:
«Το πρόγραμμά μου δεν προνοεί τίποτα για καλαμάκια σουβλακιών. Δεν προνοεί για να πάρουν οι σουβλατζήδες περισσότερα, καλλίτερα και φτηνότερα καλαμάκια. Αυτά υπόσχονται τα άλλα κόμματα με τη γερή πολιτική τσίκνα. Το πρόγραμμά μου θεωρεί το σουβλατζή άνθρωπο κι έτσι μόνο τον αντιμετωπίζει?» Τάδε έφη Μανώλης Ρασούλης στην προεκλογική του εκστρατεία το 1981, η οποία, ποτέ, βέβαια, δεν ολοκληρώθηκε, λόγω οικονομικής στενότητας. Έτσι, ο αγαπητός ποιητής, στιχουργός και τραγουδιστής έγραψε:
«Οι κυβερνήσεις πέφτουνε, μα η αγάπη μένει?»
Υ.Γ. Χρησιμοποίησα υλικό από το πόνημά μου «Πολιτική και τέχνη: η τέχνη των Αβορίγινων της Αυστραλίας», Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 2007
23-9-2009
*Χαρά Σαΐτη. Εικαστικός και Θεωρητικός Τέχνης.








