ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ - ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΗΘΟΥΣ -5- του π. Γ. ΖΑΜΠΕΛΗ
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Θρησκεία
- Panvagil
- Παρασκευή, 19 Φεβρουαρίου 2010 02:00
- Εμφανίσεις: 607
Εύκολα, λοιπόν, μπορούμε να εννοήσουμε πως το ήθος, σαν υπαρξιακό εσωτερικό μέγεθος, υπάρχει σε χώρους απόμακρους της ηθικής αγωνίας, που απλά και εύκολα μεταβάλλεται. Ανάλογα με τον διακινητή της. Το ήθος είναι βαρύτιμο και πολύτιμο ποιοτικό μέγεθος, που συνταράζει λυτρωτικά και μεταμορφώνει τον όλον άνθρωπο. Όχι μονάχα τις διαπροσωπικές σχέσεις του. Στην αγωνία της υπαρξιακής ολοκλήρωσης, δηλαδή της αναγέννησης του ανθρώπινου ήθους, συναντάται η προσπάθεια του ανθρώπου και η άφθαρτη χάρη του Χριστού. Αυτό το οριακά μεγαλειώδες∙ το ανόθευτα μεγαλοπρεπές και τίμια αγαπητικό σημείο της συνάντησης αποτελεί την ζωηφόρα πηγή του αμόλευτου ήθους.
Με θαυμαστή ακρίβεια∙ αγονάτιστο ρεαλισμό και ένθεη λογική θα επισημάνει ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος: «χωρίς τη θεία βοήθεια, η ανθρώπινη φύση από μόνη της δεν μπορεί να επιδείξει το πλήρες κάλλος των αρετών και την πνευματική ευπρέπεια της αγιοσύνης. Η ανθρώπινη φύση, επειδή δεν μπορεί από μόνη της να καρποφορήσει τέλεια τους καρπούς των αρετών έχει ανάγκη από τον πνευματικό γεωργό των ψυχών μας, δηλαδή από το πνεύμα του Χριστού» (Φιλοκαλία, τ. γΆ, σελ. 213).
Με την πετυχημένη αυτή παρατήρησή του, ο άγιος του Θεού, αυτός ο υπέροχος αθλητής στο στάδιο των αρετών, έρχεται νΆ απαντήσει σΆ εκείνους, που περίεργα τολμούν και άτολμα προτιμούν να μιλούν για το άστοχο του «αληθινού» τους αγώνα∙ για το αναποτελεσματικό της προσωπικής τους άσκησης∙ για το «άηθες ήθος» τους. Σε κείνους που δεν διαθέτουν την ακρίβεια της συναίσθησης και την τόλμη της ειλικρίνειας και δεν έχουν την δύναμη να πουν ανοιχτά πως ο αγώνας τους δεν ήταν αληθινός, αφού δεν ήταν απαλλαγμένος από τον εγωισμό∙ το ψεύδος∙ την υποκρισία∙ τον ετσιθελισμό και την ανόητη ψευδαίσθηση των ικανοτήτων τους. Έτσι δεν αισθανόταν την ανάγκη να ζητήσουν την ενίσχυση της Χάριτος του Θεού και παρέμεναν κολλημένοι στις προσωπικές τους φθαρτές και αδύναμες…δυνάμεις.
Ναι! Δίχως την παρουσία του Χριστού στην ύπαρξη του ανθρώπου, δεν μπορούμε να μιλάμε για ήθος, αλλά για ηθική. Για ένα περίεργο μόρφωμα, που δεν αναγεννά υπαρξιακά, ούτε μεταμορφώνει, διασώζει όμως από την πνιγηρότητα της εγκόσμιας οδοιπορίας. Δίχως και τώρα ο άνθρωπος να είναι σε θέση να επιλέγει ό,τι τον ελευθερώνει και του επιτρέπει να κινείται «προς τα άνω∙ προς τον Θεόν». Αντίθετα, συχνά παγιδεύει στην αδικαίωτη διαπάλη της λογικής, για να αχρηστευθεί εύκολα, σαν πρόσωπο, στις αδιέξοδες επιλογές του επιμένοντας, δυστυχώς λανθασμένα, να ρυθμίζει την ζωή του σύμφωνα με την ατελή κίνηση του αδύναμου νου και όχι με την φτερωμένη δυναμική της αλύγιστα ένθεης καρδιάς του.
«Η φύση μας ήταν διεφθαρμένη και χωρισμένη» παρατηρεί εύστοχα Επίσκοπος της Ορθοδοξίας, «αλλά ο Χριστός με τον εαυτό Του την αναπλάθει, την ξεκαινουργιώνει και την ενώνει πάλι και γίνεται έτσι αυτή σώμα Θεού, σώμα Θεανθρώπου…το σώμα αυτό του Κυρίου γίνεται το κύτταρο του σώματος της Εκκλησίας, γιατί ο Χριστός με την σάρκωσή Του έγινε ομοούσιος με μας, έγινε «εις εξ ημών», δηλαδή «πρωτότοκος εν πολλοίς αδελφοίς», το κεφάλι των μελών, που αποτελούν το σώμα Του, την Εκκλησία» (Ιερ. Αθ. Γιεβτιτς, Η Εκκλησιολογία του Απ. Παύλου, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 1984, σελ. 58).
Η Εκκλησία μας, λοιπόν, επιμένει με αγάπη. «Στη θέση του αλλοτριωμένου ανθρώπου, που βεβαιώνει την ηθική σύγχυση και ασυναρτησία του, τοποθετεί τον τέλειο άνθρωπο, το Χριστό, που αποκαλύπτει το είναι και το ήθος του «κατά φύσιν» ανθρώπου, δηλαδή του ανθρώπου, που δεν υπάρχει απλώς, ως βιολογική ή ως κοινωνική μονάδα, αλλά ως πρόσωπο «κατΆ εικόνα και καθΆ ομοίωσιν Θεού», ελεύθερο ακόμα και από την ίδια του τη φύση» (Γ. Ματζαρίδη, Χριστιανική ηθική, Θεσσαλονίκη 1981, σελ.21). ΓιΆαυτό ακριβώς το λόγο «η αληθινή μας αγάπη προς τον κόσμο πρέπει να εκφραστεί με την στροφή μας προς την Εκκλησία, που είναι ο «κόσμος» - η τάξη και το κάλλος του κόσμου. Μέσα σΆ αυτήν ο κόσμος όλος βρίσκει νόημα, αρμονία. Έξω από αυτήν γίνεται χάος και σύντριμμα. Έτσι η μεγαλύτερη αγάπη και μοναδική ευλογία για τον κόσμο δεν είναι η με κοσμικό τρόπο συμπαράστασή του, αλλά η επέκταση της Εκκλησίας, που αγκαλιάζει, προσλαμβάνει και μεταμορφώνει, ζωοποιεί και χαροποιεί τα πάντα» (Αρχ. Βασιλείου, Εισοδικόν, σελ. 63-64).
Επειδή τα υλιστικά σχήματα και τα κοινωνικοπολιτικά συστήματα, που ασυγκράτητα κινούνται μέσα στον απορημένο κοινωνικό μας χώρο επιχειρώντας να τον σύρουν στα δόκανα της κοντόφθαλμης και άγονης αγωνίας τους, δεν διαθέτουν αυτό το ιδιαίτερο ποιοτικό μέγεθος, που είναι το ήθος, εύκολα μετατρέπονται σε δυνάστες και ολετήρες∙ αποδυναμωτικά και ευτελιστικά στοιχεία. Νοσηρές πηγές ηθικής ατροφίας και πνευματικής αιμορραγίας.
Τι θέλουμε τα λόγια. Το ήθος αποκαλύπτει και εκφράζει τον άνθρωπο, που διαπνέεται από υψηλόμορφα και ένθεης δυναμικής οράματα∙ που στηρίζεται στην αλήθεια και την ελευθερία του προσώπου∙ που ταπεινώνεται από το άφθαρτο μεγαλείο της αγάπης του Θεού και βηματίζει αγωνιστικά τον δρόμο της επίγειας διαδρομής του εξοπλιζόμενος από το πνευματικό ταμείο του ιερού Σώματος της Εκκλησίας. Πάντοτε, εξάλλου, «η πίστη φωτίζει και το νου, αναζητεί τη λογική. Οι πατέρες της Εκκλησίας έκαναν μεγάλη προσπάθεια να δημιουργήσουν νέο διανοητικό σύστημα, ικανό να δώσει ερμηνεία της πίστης με όρους της λογικής. Ήταν έργο πολύ δύσκολο και πολύ τολμηρό και το οποίο δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί» (πρωτ. Γεωγ. Φλωρόφσκυ, Το σώμα του ζώντος Χριστού, εκδ. Αρμός, 1999, σελ. 101).
Ολοκληρωμένες υπάρξεις, που διακρίνονται για το κρυστάλλινο και διαυγές ήθος τους και αναδεικνύονται σε άδυτα πρότυπα ιερών προσώπων∙ σε διδάχους ισχυρούς∙ σε σηματωρούς ένθεους, είναι οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Οι άγιοι είναι οι «προστάται του γένους παντός» (Ι. Δαμασκηνός, P.G., 94, 1165). Είναι «οι άρτιοι του Θεού άνθρωποι» (ΒΆ Τιμ. ΓΆ 17). Μεταφέρουν και περιφέρουν στον κόσμο, με την πολύτιμη ζωή και παρουσία τους, τον ίδιο τον Χριστό. Ενώ ταυτόχρονα διασώζουν στην επικαιρότητα το διαρκές αίτημα του αληθινού ανθρώπου για μια συνεχή ανακαίνιση και ανανέωση. Μια αδιάκοπη μεταμόρφωση «τη ανακοινώσει του νοός, εις το δοκιμάζειν τι το θέλημα του Θεού, το αγαθόν και ευάρεστον και τέλειον» (Ρωμ. 12,2). Ενώ ταυτόχρονα αποδεικνύεται η μεγάλη αλήθεια, πως «εάν μη τις γεννηθή άνωθεν, ου δύναται ιδείν την Βασιλείαν του Θεού» (Ιωαν. 3,3). Δηλαδή, η ελευθερία και η αγωνία της προσωπικής μεταμόρφωσης μας σπρώχνουν να βιώσουμε αληθινά το ολάνθιστο και Χαριτόβρυτο μυστήριο της Εκκλησίας μας. Τότε μπορούμε να υποστηρίξουμε πως μας διακρίνει η αγωνία για την διασφάλιση και την διαφύλαξη του ήθους μας.








