«ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ»Ο ΣΜΥΡΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ -1-
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Θρησκεία
- Panvagil
- Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου 2009 03:00
- Εμφανίσεις: 661
Μια κορυφαία Εκκλησιαστική και εθνική συνείδησηΤΟΥ π. ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΖΑΜΠΕΛΗ
«Στη ματωμένη κόμη του Δεσπότη
φωτοστεφάνι εφόρεσε λαμπρό
η Σμύρνη, του μαρτυρίου η πολιτεία?
και στη θρησκεία του Πολύκαρπου και του Χρυσοστόμου
«άχρι θανάτου» έμεινε πιστή
η άνθινη της Σμύρνης πολιτεία»
(Αμερικανός πρόξενος Σμύρνης Γεώργιος Χόρτων ? 1922)
Ο αείμνηστος Ιερομάρτυρας και Εθνομάρτυρας Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος Καλαφάτης αποτελεί μια ολόλαμπρη και κορυφαία πνευματική συνείδηση των ανταριασμένων ημερών του τέλους του ΙΘ? αιώνα και των αρχών του Κ? αιώνα.
Προσωπικότητα κύρους, με διεθνές, διεκκλησιαστικό και διορθόδοξο βεληνεκές αποτελεί το νεώτερο πολύτιμο διαμάντι στο διαχρονικό και μαρτυρικό στέμμα της Εκκλησίας μας. Δεν είναι πιστεύουμε υπερβολή αν χαρακτηρίσουμε αυτόν αμάραντα προφητική? ανόθευτα μαρτυρική? τίμια Εκκλησιαστική και αθεράπευτα εθνική μορφή, που με την κρυστάλλινη ζωή και το πνευματικά δυναμογόνο έργο της σηματοδότησε, προδιέγραψε και ταυτόχρονα υπέδειξε στο Ελληνορθόδοξο γένος μας την «λογική» και την φορά προς το υπέρτατο χρέος.
Η δημιουργική του παρουσία, που σηματοδότησε την θυσιαστική ευθύνη και το άκαμπτο μεγαλείο του Ελληνορθόδοξου κληρικού, σημαδεύτηκε από την αγριότητα των εκρηκτικών εκείνων χρόνων, που τρομακτικά δοκίμαζαν το ταλαιπωρημένο σώμα της πατρίδος μας. Με τη δυναμική «λογική» της τυραννίας, που χάλκευε δεσμά οδύνης και θανάτου στις ελεύθερες ψυχές, η ασύντακτη διεμβόλιση των αδίσταχτων Βουλγάρων από τα Βόρεια και των απολίτιστων Τούρκων εξ Ανατολών, του βαρειά πληγωμένου και βαθειά πονεμένου γένους μας προχωρούσε ασύντακτα και αταπείνωτα στην δημιουργία της συγκλονιστικής εκείνης γενοκτονίας που σφραγίστηκε τελικά με το αχνίζον αίμα του Χρυσοστόμου.
Μέσα, λοιπόν, από την τυφλή θύελλα των ανατροπών και των ερειπίων? του αίματος και του διαμελισμού των σωμάτων? της ερήμωσης και της ολοκληρωτικής καταστροφής? της φθοράς? της φωτιάς και του θρήνου, του καπνού και του θορύβου υπογράφηκε η πολιτογράφηση του Εθνοιερομάρτυρα στις ατίμητες και ολόχρυσες σελίδες της ιστορίας του γένους μας.
Από νωρίς ? Μάιος 1902 ? όταν, με πρόταση του μεγάλου εκείνου οραματιστή Πατριάρχη Ιωακείμ του Γ? και κανονική ψηφοφορία από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εκλέγεται Μητροπολίτης Δράμας και σε ηλικία 35 ετών ανεβαίνει τον Γολγοθά της επισκοπικής του ευθύνης, θα τολμήσει να προδιαγράψει τον μαρτυρικό του βηματισμό. Ταυτόχρονα αφήνει ελεύθερο να φεγγοβολήσει το κρυμμένο μεγαλείο της ψυχής του. Τώρα ελευθερώνεται ο σπινθηρισμός του μάρτυρα. Ανθίζει το ταπεινό μεγαλείο του Ιεράρχη. Αποκαλύπτεται ο προφητικός δυναμισμός του Επισκόπου.
«Εν όλη τη καρδία ? θα τονίσει στον Πατριάρχη ? και εν όλη τη διακονία θα υπηρετήσω την Εκκλησίαν και το Γένος και η μίτρα την οποίαν αι άγιαι χείρες Σας, εναπέθεσαν επί της κεφαλής μου, εάν πέπρωται να απωλέση ποτέ την λαμπηδόνα των λίθων της, θα μεταβληθεί εις ακάνθινον στέφανον μάρτυρος Ιεράρχου» (βλ. Εκκλησιαστική Αλήθεια, τ. 22, αρ. 21, σελ. 219-220).
Η παρουσία του Ιεράρχη στα δοκιμαζόμενα από τα ασύνταχτα στίφη των Βουλγάρων Κομιτατζήδων μέρη της Δράμας και της ευρύτερης περιοχής της Μακεδονίας, άρχισε να εξαγριώνει εφιαλτικά τους αδίστακτους κατακτητές. Ο Επίσκοπος, όμως, ζωσμένος την ακαταμάχητη πανοπλία της πίστεως και τον απυρόβλητο θώρακα της εθνικής αγωνίας, από την πρώτη στιγμή «πέρασε» τολμηρά σε ανυποχώρητα αντιστασιακά χαρακώματα. Συνοδοιπορώντας, αλλά και ενισχύοντας τον μαρτυρικό λαό του Θεού.
Τότε, «τα αιμοβόρα και αιμοδιψή των απογόνων του Κρούμμου στίφη επέδραμον την προσφιλή και περιμάχητον Μακεδονικήν γην και μετέστρεφον πεποιθήσεις και ετρομοκράτουν τους πιστούς και εξωλόθρευον τους επιμένοντας εν τω Εθνισμώ και της Πατρίδος ταις παραδόσεσι και εντός ολίγων ετών κατόρθωσαν δια πυρός και σιδήρου εργαζόμενοι να συμπήξωσιν εστίας κινημάτων και να πυκνώσωσι βαρβάρους φάλαγγας εχθρών αμειλίκτων της εθνικής ημών υποστάσεως» (Χρ. Σολομωνίδη, Ο Σμύρνης Χρυσόστομος, εκδ. ΕΙΡΜΟΣ, Αθήνα 1993, σελ. 32).
Μια ζοφερά και σκοτεινή εικόνα δίδεται από τον ίδιο τον μάρτυρα σε επιστολή του, τις 31 Ιουλίου 1906, προς τον Πατριάρχη. Ο λόγος του κοφτερός? αληθινός? πονεμένος ελεύθερος. Τώρα μιλάει ο Εθνάρχης Επίσκοπος, που αντιλαμβάνεται τον ασύνταχτο καλπασμό του θανάτου να χτυπάει τα νεύρα αντοχής του λαού του. Κι αυτός, όρθιος στο μετερίζι της αγωνίας του, αντιστέκεται με την πύρινη χόβολη της αρματωμένης ψυχής. Λιτανεύει, στο σύθαμπο των ψυχών, τον Σταυρό και την Ανάσταση του Χριστού για την σωτηρία του λαού του και την ελευθερία της πατρίδος.
Οι λέξεις απλές? ταπεινές ψηφίδες αγωνίας, συνθέτουν το ψηφιδωτό του τρόμου και του αποτροπιασμού.
«?Φρικτόν και αποτρόπαιον θέαμα εξετυλίχθη έμπροσθεν των εκθάμβων και δακρυβρέχτων οφθαλμών μας. Εδέησε να σκάψωμεν τα φλογίζοντα ερείπια οδηγούμενοι υπό της οσμής της οπτώμενης ανθρωπίνης σαρκός, δια να εύρωμεν που έκειντο αι κατακαείσαι υπό των Βουλγάρων άμορφοι μάζαι των ανθρωπίνων πτωμάτων και επιτέλους τας εύρομεν πυριφλέκτους και εις τοιαύτην κατάστασιν?εμφαίνουσαν αυτά ότι ήσαν ανθρώπινα πτώματα. Συνελέξαμεν την τέφραν και τα τεμάχια των καέντων κοκκάλων εντός σάκκων και τελέσαντες την νενομισμένην νεκρώσιμον ακολουθίαν τεσσάρων εν ταυτώ νεομαρτύρων ορθοδόξων εν μέσω σπαρακτικών λυγμών και ποταμών πικρών δακρύων και λαλήσαντες αυτοίς τα της παραμυθίας και της Χριστιανικής ελπίδος και εγκαρτερήσεως ρήματα, επανήλθομεν?εις Δράμαν, κλαίοντες ακόμη και οδυρόμενοι δια τα επισκήψαντα κατά του ευσεβούς ημών Γένους άνευ προηγουμένου δεινά» (Χρ. Σολομωνίδη, ο Σμύρνης?σελ.33).
Ο χρόνος της διακονίας του στην ιστορική και μαρτυρική Μητρόπολη Δράμας ήταν πορεία στο τεντωμένο σχοινί μιας αδιάκοπα εκρηκτικής δοκιμασίας. Παρέμενε όμως αλύγιστος στο δημιουργικό χαράκωμα της ποιμαντικής του ευθύνης συνταιριάζοντας, ανόθευτα και αρμονικά, το Ορθόδοξο πνευματικό μεγαλείο και την πολύτιμη αμάραντη εθνική αγωνία.
Για την διαφύλαξη και την διάσωση των υψηλών? ευγενικών και αγνών Ελληνορθόδοξων οραμάτων μας. Γι?αυτό όμως θα γίνει ο επίμονος και τυφλός στόχος των αδίστακτων και επίορκων της Ιστορίας μας.
Δεν πρέπει να αγνοούμε πως, τόσον το καθαρά πνευματικό του έργο, όσον και το φιλανθρωπικό, κοινωνικό και εθνικό, δημιουργούσαν ριζώματα αντιστάσεων και αμυντικές θέσεις πολύμορφα θωρακισμένες, προκειμένου ο μαρτυρικός λαός να διασώζει την ελευθερία και την Ελληνορθόδοξη ταυτότητά του. Κι η ψυχή του λαού να μετατρέπεται σε ακαταμάχητο «βράχο», πάνω στην γρανιτένια αντιστασιακή δυναμική του οποίου θα συντρίβονταν οι επιθέσεις των ανελεύθερων και των τυράννων.
Η επιθετική όμως μανία των εχθρών του εθνικού και πνευματικού έργου του Μητροπολίτου Χρυσοστόμου παρέμενε τυφλή? άτεγκτη? σκληρή? ανόσια και βέβηλη. Η απάντηση στην ανθισμένη από αγάπη και αξιολογικό μεγαλείο καρδιά του Ιεράρχη ήταν το μαστίγιο? η δολιότητα? το μαρτύριο? ο θάνατος.
Θα ντύσει με τον πονεμένο καμβά της αδούλωτης ψυχής του τις τραγικές μέρες στην Δράμα με τα πιο κάτω λόγια, που σηματοδοτούν το πύρινο χαράκωμα της αγωνίας και την αιμάτινη πνοή της ψυχής του Μητροπολίτη. Ενώ ταυτόχρονα προϊδεάζουν για την μετάθεση σε άλλο Γολγοθά μαρτυρίας.
«?Περιεκυκλώθην υπό πληθύος κυνών και σπείρα κακών ζητεί την κεφαλήν μου. ¶γγλοι και Γάλλοι, εις ους ουδέν κακόν επράξαμεν, ατιμάζοντες τα έθνη τα οποία αντιπροσωπεύουσι, πιέζουσι τον Μέγαν Βεζύρην, κακώς άλλως τε διατεθειμένον εναντίον ημών, ίνα ζητήση ούτος την καθαίρεσιν και την εκ Δράμας απομάκρυνσίν μου.
Σας παρακαλώ, εν ονόματι της φιλίας μας, εν ονόματι των πόνων και των θλίψεως ους εδοκίμασα ενταύθα επί πέντε έτη, ίνα ενεργήσητε δραστηρίως δια τον υμέτερον φίλον. Και εν περιπτώσει καθ? ην το παν ήθελε απολεσθεί δι?εμέ, όσον αφορά την Δράμαν, ενεργήσατε ίνα μετατεθώ εις Ανδριανούπολιν, όπως εν η περιπτώσει ήθελον πέσει, να πέσω τουλάχιστον ως αστός και ουχί να αποθάνω ως όρνις εν τινι ορνιθώνι της Ανατολής ή αλλαχού!
Εννοείτε, αγαπητέ μου, τις σας ζητώ? Ένα σταυρόν, αλλ? ένα μεγάλον σταυρόν, επί του οποίου θα δοκιμάσω ευχαρίστησιν καθηλούμενος και μη έχων έτερον τι να δώσω προς σωτηρίαν της ημετέρας λατρευτής πατρίδος, ας δώσω το αίμα μου.
Ούτως εννοώ το επ? εμοί την ζωήν και την αρχιερωσύνην».
Απευθύνεται ο μάρτυρας στον φίλο του Επιτετραμμένο της Ελλάδος Αρμάνδο Ποτέν και αργότερα Γενικό Πρόξενο στην Σμύρνη. Η επιστολή γράφτηκε και εστάλη στις 16 Μαΐου 1907.
Η επιστολή αναδύει την φλόγωση του μάρτυρα? την πνοή του αγωνιστή Ιεράρχη? την ζωτικότητα του ιερού θύματος της ελευθερίας? την απολυτότητα του πνευματικού, που αναζητάει με «ιερό πάθος» την λύτρωση μέσα από του Σταυρού το καμίνι.
Και η συνέχεια? Η εξορία, η δοκιμασία, η μετάθεση στην Σμύρνη.
«Υγρά αποσπώντες όμματα από πεφιλημένης Επαρχίας Δράμας αίνεσιν και δόξαν ανεπέμπομεν τη ούτω τα περί ημάς διαταξαμένη αγαθοδότιδι Προνοία Θεού, καλέσαντος εις διαδοχήν αειμνήστου Βασιλείου. Περιπτύσσομεν πάγκαλον μαρτυρικήν Σμυρναίων Εκκλησίαν, φαεινόν αστέρα Αποκαλύψεως. Ευαγγελιζόμεθα πάσιν χαράν πέμποντες αρχιερατικήν ευλογίαν εθνοπρεπεί κλήρω, ευσεβεί λαώ. Πληρώσατε μέτρον ημετέρας χαράς, ειρηνεύοντες μετ? αλλήλων τα του Χριστού φρονούντες» (εφημ. Αμάλθεια, αριθ. 9256, 13(26) -3-1910).
-συνεχίζεται-








