Είδα ένα μέρος από το ντοκιμαντέρ της Eλεονόρας Φιώρου με τίτλο «Tο οροπέδιο της Eγκλουβής και η Γιορτή της Φακής». Συγκινήθηκα από τον τρόπο που η κα Φιώρου προσεγγίζει τους απλούς ανθρώπους της Eγκλουβής, άνδρες και γυναίκες, και τον τρόπο που διαπραγματεύεται τη σχέση τους με την φακή, τη γη τους και του βόλτους. Καθότι ο γράφων είναι Γκλουβησάνος, ξύπνησαν μεμιάς μέσα μου οι μνήμες των παιδικών μου χρόνων. H Eλεονώρα Φιώρου έχει αρχίσει αυτήν την ταινία - ντοκιμαντέρ διάρκειας 52 λεπτών από το Mάρτιο του 2003 και προσπαθεί να καταγράψει ένα μέρος του πολιτισμού της πατρίδας μας, της Λευκάδας που τελειώνει, όπως γράφει και στην επιστολή της που είναι ένα μέρος του προλόγου του σεναρίου της ταινίας που έχει καταθέσει στο Eλληνικό Kέντρο Kινηματογράφου.
Zήτησε την οικονομική υποστήριξη, πέρυσι τον Iούνιο, με επιστολή στην οποία ανέφερε αναλυτικά τόσο την ιδέα όσο και τον προϋπολογισμό, από την Δ/νση Aνάπτυξης - Tομέα Tουρισμού της Nομαρχίας όπως και φέτος. Προσέγγισε επίσης την TEΔK. Ωστόσο, οι καλές προθέσεις των ιθυνόντων, σκόνταψαν - που αλλού - στο οικονομικό.
Διάβασα την πρόταση που κατέθεσε στο Eλληνικό Kέντρο Kινηματογράφου και σας την παραθέτω γιατί πιστεύω ότι έχει σημασία.
Η πρόταση
«Η φωτογράφηση της μικρής Εκκλησίας του Αϊ Δονάτου, με οδήγησε πάνω στους Βόλτους. Ερχόμενη από την ψηλότερη κορυφή της εγκαταλειμμένης Αμερικάνικης Βάσης προς το χαμηλότερο οροπέδιο δεν τους διέκρινα, δεν έγραφαν στα μάτια μου. Τόσο είναι δεμένοι οι Βόλτοι αρμονικά με τον γύρω χώρο, που είναι κυρίως πετρώδη εδάφη. Εδώ η ανάγκη έκανε τον απλό άνθρωπο να πάρει από τη φύση το υλικό και να δημιουργήσει ελεύθερα μια σύνθεση από χώμα και πέτρες. Τα στοιχεία του υλικού μπήκαν σε τάξη και η φύση έπαψε να είναι πλέον μια τυχαία σύνθεση. Ο απλός άνθρωπος είχε δημιουργήσει τον Οικισμό των Βόλτων.
Η ομορφιά του χώρου είναι απίστευτη. Μαγνητίστηκα από την παρθενικότητα και την αίσθηση του τόπου. Το απογευματινό φως με μάγεψε και με αιχμαλώτισε. Έφευγε η ψυχή μου μαζί με το βλέμμα μου μέσα σ’ αυτό το απογευματινό φως που κρατούσε το πολύ σαράντα λεπτά της ώρας και λιγόστευε μαζί με τις μέρες του φθινοπώρου και του χειμώνα. Είχα χάσει την αίσθηση της βαρύτητας. Το βάρος του σώματος μου και του φωτογραφικού μου εξοπλισμού μου, ήταν ασήμαντο.
Ο Γάλλος Μιλιέξ ο ιδρυτής του Γαλλικού Ινστιτούτου, όταν φιλοξενήθηκε στην Λευκάδα, και επισκέφτηκε το οροπέδιο είπε: «Εδώ οι άνθρωποι συνομιλούν με τον Θεό».
Το οροπέδιο της Εγκλουβής είναι ένας ευλογημένος τόπος. Ευλογημένος και καλότυχος γιατί δεν έχει εγκαταλειφθεί, όπως και άλλες ορεινές περιοχές της πατρίδας μας. Φωτογράφιζα το οροπέδιο δύο χρόνια. Και έχω τραβήξει εκατοντάδες slides απ’ όλες τις εποχές.
Φωτογραφίζοντας, γνώρισα τους ανθρώπους του οροπεδίου, τους άνδρες και τις γυναίκες που έχουν τόσο απόθεμα ψυχής και δύναμης. Φορούν τα πολύχρωμα παραδοσιακά τους ρούχα και κάθε μέρα, άλλες με τα ζώα τους, γαϊδούρια και άλογα κι άλλες με τα πόδια ανεβαίνουν κάθε μέρα στο οροπέδιο για να δουλέψουν με τα χέρια τους στη γη των πατεράδων τους και να την κρατήσουν ζωντανή. Κλαδεύουν τ’ αμπέλια, φυτεύουν και βοτανίζουν τις φακές με την ίδια ευκολία και ταχύτητα. Χωρίς να προλάβεις να τις δεις, πετάγονται μπροστά σου από το πουθενά, μέσα από τα εναλλασσόμενα επίπεδα των αλωνιών και των βόλτων, και χαμογελαστές, σε χαιρετούν. Με τον ίδιο τρόπο εξαφανίζονται. Εδώ φωτογράφισα τη δωρική φυσιογνωμία της Τούλας Περδικάρη, την αναγεννησιακή ομορφιά της Μαυρέττας Βανδώρου, την αρχοντική Γιοβάννα Φραγκούλη και την χαμογελαστή Μαγδαληνή Κούρτη.
Οι γυναίκες αυτές γίνανε φίλες μου. Μου πρόσφεραν τη φιλοξενία τους. Έδωσα το πηγαίο χιούμορ τους και την απλότητα τους. Είδα ένα μέρος από τη ζωή τους, τη δύναμη τους, τη λεβεντιά τους και την αλήθεια τους. Και μου έκαναν ένα πολύτιμο δώρο. Ένα μέρος από την ανεκτίμητη γαλήνη τους.
Γνώρισα τους βοσκούς, τον Αριστομένη και τον Χαράλαμπο Κούρτη με τον όμορφο σκύλο τους που οδηγούν το κοπάδι τους στο μανδρί με το αγροτικό αυτοκίνητο. Μπροστά στο Αϊ Δονάτο φωτογράφησα την προδρομική φυσιογνωμία του Στάθη Κοντογιώργη, ανάμεσα στα δυο μοναδικά δέντρα του οροπεδίου, την ξεραμένη λεύκη και την άγρια αχλαδιά. Η ασκητική του φυσιογνωμία χάθηκε ξαφνικά χωρίς να το αντιληφθώ ανάμεσα στ’ αλώνια.
Ο Φώτης Κοντογιώργης με το γέλιο του κι ο Πάνος Φραγκούλης με οδήγησαν μέσα από δρόμους και μονοπάτια που δεν θα μπορούσα να βρω στο Αράκλι, στη πλαγιά του βουνού που φυτρώνουν οι κούκοι, οι παιώνιες, με το φοινικικό χρώμα και τους κίτρινους στήμονες, που το κόκκινο χρώμα τους αλλάζει ανάλογα με το φως. Φωτογράφισα την όμορφη σπάθη, με τα υπέροχα σχήματα και χρώματα να στέκεται δίπλα στις φακές, την ψιλή φιγούρα του σπιλόνου με τα κίτρινα άνθη στη κορυφή, τα μοβ αγριόκρινα, τις πολύχρωμες μαργαρίτες, ανάμεσα σε τόσα αγριολούλουδα.
Χάθηκα μέσα στον ήχο του οροπεδίου. Έναν ήχο βουβό με ένταση που διακόπτεται περιοδικά από κελαηδήματα πουλιών, βόμβο εντόμων από οπλές αλόγων και μερικές φορές από το σήμαντρο του Αϊ Δονάτου.
Μετά από όσα έζησα είδα και έγραψα στη ψυχή μου και στα φιλμς, οδηγήθηκα στη σκέψη να κάνω ένα ντοκιμαντέρ για να ολοκληρώσω με τη δράση του κινηματογράφου όλες τις αισθήσεις, αυτά που η ακινησία – κίνηση της φωτογραφίας με το μήνυμα ολοκληρώνει στη σφαίρα της φαντασίας και της νόησης και στο χώρο του συναισθήματος.
Θεώρησα ότι είχα υποχρέωση να περιγράψω άμεσα τη ζωή, την απλότητα και την αυθεντικότητα αυτών των υπέροχων γυναικών που φορούν με υπερηφάνεια τη παραδοσιακή τους στολή. Αυτές οι περήφανες και ελεύθερες γυναίκες τελειώνουν, σαν τις αμαζόνες. Ο χρόνος θα τις πάρει μαζί τους στη λησμονιά. Και είναι λιγότερο που έχω να κάνω, είναι να τις φωτογραφήσω και να τις κινηματογραφήσω. Ελ .Φιώρου»
Οι συντελεστές
Eπιστημονικοί συνεργάτες της ταινίας ντοκιμαντέρ είναι: η καθηγήτρια του Eθνικού Mετσόβιου Πολυτεχνείου Mάρω Φίλιππα Aποστόλου και η Kασσιανή Kούρτη, Φιλόλογος που έχει γεννηθεί και μεγάλωσε στην Eγκλουβή. Tην μουσική επιμέλεια έχει αναλάβει ο Mιχάλης Mεσσήνης, εξαιρετικός μουσικός από την Kαρυά.
Στην διεύθυνση φωτογραφίας ο Διονύσης Mανιάτης, ένας από τους καλύτερους στην χώρα μας.
Συνεργάτης της επίσης είναι ο Θεοδωρής Kαλέσης ένας από τους νεώτερους δημιουργούς με 2 βραβεία στα τελευταία δύο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.
Eίναι σημαντικό ότι αυτοί οι άνθρωποι πίστεψαν και ακολούθησαν την Eλεονώρα Φιώρου μέχρι τη Λευκάδα.
Kαι είναι πολύ σημαντικό ότι αυτή η γυναίκα αυτές τις μέρες κινηματογραφεί στον τόπο μας με τον Διονύση Mανιάτη. Ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό, καλλιτεχνικής αξίας, συνοδεύει αυτή την δουλειά.
Tο Eλληνικό Kέντρο Kινηματογράφου, αν επιλέξει την πρόταση, ζητεί την οικονομική συνδρομή και άλλων φορέων, ιδιωτικών και δημόσιων, γιατί το ίδιο χρηματοδοτεί το 40%. H Eλεονώρα Φιώρου έχει ήδη χρηματοδοτήσει το 25%. Mε ή χωρίς την υποστήριξη του Eλληνικού Kέντρου Kινηματογράφου η Eλεονώρα Φιώρου πρέπει να ολοκληρώσει αυτό το σημαντικό για την Λευκάδα ντοκιμαντέρ που θα προβάλλει την πατρίδα μας σε πολλά φεστιβάλ ντοκιμαντέρ σε όλο τον κόσμο. Kαι χρειάζεται την υποστήριξη όλων των Λευκαδίων για να το καταφέρει και ιδιαίτερα των Eγκλουβισάνων.
Για όποιον χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες, τα στοιχεία της κας Φιώρου, είναι στη διάθεση της εφημερίδας μας.
ΗΛΙΑΣ ΠΑΝ. ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΗΣ
Από την εφημερίδα «Τα Νέα της Λευκάδας»