ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΙΟΝΙΟΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ

Κατηγορία: Πολιτιστικά
Panvagil
Πέμπτη, 27 Μαΐου 2004 16:17
Εμφανίσεις: 2195

Αποσπάσματα απο το βιβλίο του ιστορικού Μι. Λυκίσσα με τίτλο “Ιστορία της Ιονίου Ακαδημίας” υπό Ιωάννη Μάλφα.
ΜΕΡΟΣ Α’
Εισαγωγή του συγγραφέως:
Πάντοτε με ευχαρίστηση μελετούσα την ελληνική μας Ιστορία, χωρίς να παραλείπω και την τοπική. Φυσικά και η παιδεία της Επτανήσου απετέλεσε αντικείμενο μελέτης μου. Το ενδιαφέρον μου δε για την παιδεία αυτή αυξήθηκε από το τυχαίο τούτο περιστατικό.Τον Αύγουστο του 1948, εποχή πολέμου, περνούσα ως υπολοχαγός πεζικού ολιγοήμερη άδεια στο Λουτράκι. Τότε συναντήθηκα εκεί με εκδρομείς Κυπρίους, φοιτητές και καθηγητές.
Το Κυπριακό ζήτημα δεν είχε τεθεί επίσημα, αλλά η ένωση της Κύπρου ήταν ο πανελλήνιος πόθος.
Σε συζήτηση λοιπόν για το Κυπριακό, μου είπαν κάποιοι απο τους Κυπρίους, ότι ή Κύπρος δεν θέλει να πάθει ότι έπαθε η Επτάνησος, που ως αντίδωρο του νικηφόρου ενωτικού της αγώνα έλαβε ζημιά στην Παιδεία και στην Oικονομία της.

Το απόσπασμα
«Απάντησα ότι η εθνική αποκατάσταση των επτανησίων είναι αγαθό ασύγκριτο. Τα λόγια τους όμως αυτά με ώθησαν να ερευνήσω αρκετά το θέμα της Παιδείας.
Η κατάργηση της Ιονίου Ακαδημίας, πράξη εμπάθειας και μικρότητος, δεν απέβλεπε σε τίποτε άλλο, παρά στο να στερήσει την Επτάνησο, η οποία προηγείτο εις πολιτισμόν και εις τας επιδόσεις του πνεύματος, της δυνατότητος αν επηρεάζει την ελληνικήν ζωήν. Oι πλέον κυνικοί απο τους εμπνευστές της καταργήσεως δεν εδίστασαν να εξομολογηθούν τους λόγους που τους ώθησαν εις την προγραμματισμένην καθίζησιν της Επτανησιακής κουλτούρας (επί βλάβες του λαού).
Δεν συγχώρησαν ούτε θα συγχωρήσουν ποτέ τον Δ. Σολωμό, τον Ι.Καποδίστρια, τον Α. Κάλβο που σφράγισαν με τας φωτεινάς των προσωπικότητας την αφετηρίαν της ελληνικής Αναγεννήσεως.
Oι περίφημες σχολές των Αθηνών είχαν κλειστεί το 529 μ.Χ. από την μισαλοδοξία του βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Πολλοί από τους καθηγητές τους καταφεύγουν στην Περσία όπου γίνονται ευμενώς δεκτοί.
O επτανησιακός πολιτισμός γίνεται όλο και πιο ευδιάκριτος και παρουσιάζει σημαντικά φανερώματα γύρω στο 1669. Τότε η Κρήτη ύστερα απο 475 χρόνια Ενετοκρατίας κατακτήθηκε απο τους Τούρκους και ο λαμπρός πολιτισμός της βρήκε άσυλο στην Επτάνησο. Ιδιαίτερα η κρητική εικονογραφία καλλιεργήθηκε ως εθνική τέχνη και σε συγκερασμό με την Αναγέννηση μας έδωσε τον Επτανησιακό νατουραλισμό. Επίσης γνώρισε ανάπτυξη η τέχνη του θεάτρου και της σκηνογραφίας, αφού απο τον 16ο αιώνα δίδονταν στα επτάνησα θεατρικές παραστάσεις και από το 1733 μεταφυτεύθηκε και το μελόδραμα ως αναβίωση της αρχαίας τραγωδίας.
Oι Ρώσοι που διαδέχονταν τους Γάλλους το 1800 την Επτάνησο Πολιτεία. Με πρωτοβουλία του Καποδρίστρια ιδρύονται πολλά δημόσια σχολεία στα επτάνησα και στην Κέρκυρα η πρώτη ιατρική εταιρεία της Ελλάδος.
Oι Γάλλοι αυτοκρατορικοί που διαδέχονται τους Ρώσους (1807-1814) ιδρύουν στην Κέρκυρα την Ιονική Ακαδημία (1808) δηλαδή μια πολυκλαδική επιστημονική εταιρεία που ενισχύει βιομηχανία, γεωργία, καλές τέχνες κ.α.
Ακούγονται στην επτάνησο και οι πρώτες συγχορδίες νέας ελληνικής μουσικής ενώ προβάλλει φανερή η ανάγκη ανωτέρου ιδρύματος, που με εντονότερη πνευματική εξακτίνωση θα συντελούσε στον πλουσιώτερο φωτισμό του λαού.
Πίστευαν οι επτανήσιοι σαν σύνολο γηγενών, αλλά και εκλεκτών Ελλήνων προσφύγων, ότι τα δημιουργήματα του πνεύματος παραμένουν αιώνια. Αυτά έχουν τη δύναμη να παρακινούν σε νέα επιτεύγματα με θεμέλιο την αυτογνωσία και τους πνευματικούς αγωνισμούς και ότι η προοδευτικότητα δεν είναι αφηρημένο ιδανικό αλλά ανάγκη οργανική για την ολοκλήρωση της πνευματικής οντολογίας της κοινωνίας.
Μετά την πτώση η Μ. Ναπολέοντα οι νικητές υπέγραψαν στις 30-5-1814 σύμβαση, που προέβλεπε να καταληφθούν η Κέρκυρα και οι Παξοί απο τους Άγγλους, αφού ήδη είχαν καταλάβει τα άλλα πέντε νησιά εκτοπίζοντας τους Γάλλους, που όμως είχαν αποβεί πρόξενοι αγαθών.
Έτσι στις 16-6-1814 οι Άγγλοι κατέλαβαν τους Παξούς και στις 26-6-1814 την οχυρωμένη Κέρκυρα. Αλλά η τύχη της Επτανήσου θα κρινόταν στο συνέδριο της Βιέννης (1815) όπου ακούστηκαν περίεργες προτάσεις, όπως λ.χ. να δοθεί η Επτάνησος στους ιππότες της Μάλτας, η ως ηγεμονία στη σύζυγο του Μ. Ναπολέοντα, Μαρία Λουίζα ενώ η Αγγλία στην τελευταία συνεδρίαση 4-6-1815 πρότεινε να υπαχθεί η επτάνησος στην Αυστρία. Αλλά ο Καποδίστριας ως εκπρόσωπος της Ρωσίας ματαίωσε αυτά τα σχέδια και κατόρθωσε να περιληφθεί στην συνθήκη της 5-11-1815 ότι τα Ιόνια νησιά με την συμφωνία Αγγλίας - Γαλλίας - Ρωσίας - Αυστρίας θ’ αποτελέσουν κράτος υπό την προστασίαν της Αγγλίας με δική του εμπορική σημαία. Εις ένα από τα εννέα άρθρα της συνθήκης ο Καπόδρίστριας κατόρθωσε να προστεθεί ότι επίσημη γλώσσα της επτανησιακού κράτος θα είναι η ελληνική, θρησκεία η ορθόδοξη χριστιανική και η ελληνική παιδεία θα παραμείνει ελεύθερη.
Αυτά ως αντάλλαγμα του δικαιώματος της Προστασίας που δόθηκε στην Αγγλία.
Η πατρότητα της ιδέας για την ίδρυση της Ιονίου Ακαδημίας, ανήκει στον επιφανέστερο Έλληνα τον Ι. Καποδίστρια ενώ η πραγμάτωση αυτής της ιδέας οφείλεται στον μεγάλο φιλέλληνα λόρδο Γκιλφορντ, ο οποίος, μετά την υπογραφή του ιδρυτικού της Ακαδημίας 24-2-1820 ανηγορεύθη Άρχων της Παιδείας από την Ιόνιο Γερουσία.
Η Ακαδημία έδειχνε επίμονη φροντίδα για τη χρήση της ελληνικής γλώσσας, ενώ οι Άγγλοι ήθελαν επίσημη γλώσσα του Ιονίου Κράτους την Ιταλική, για να αποτελεί αυτή τείχος αδιαπέραστο μεταξύ του Ιονίου Κράτους και του νεαρού Ελληνικού Βασιλείου.
Η Ακαδημία αποτελείται από τέσσερις Σχολές, Θεολογική, Νομική, Φιλολογική (που διδάσκονται και ξένες γλώσσες και με χωριστά τμήματα Φυσικής, Χημείας και Μαθηματικών) και Ιατρική με τμήματα νοσολογίας, χειρουργικής και μαιευτικής.
Την ίδια εποχή η Αγγλία είχε 9 τεράστια Πανεπιστήμια με υψηλά εισοδήματα και χαρτοποιίες, η Ιταλία 14, η Γερμανία 23. Oι Έλληνες, ο ιστορικότερος λαός της Ευρώπης, τώρα δημιουργούν πανεπιστήμιο. Ρίγος φρενιτιώδους χαράς διέτρεξε την Επτάνησο, σαν να είχε αποκαλυφθεί η πανάκια των δεινών του Ελληνικού Γένους.
Καθ’ απαίτηση του Γκίλφορντ η εκλογή των καθηγητών της Θεολογίας γινόταν με συμμετοχή στη Σύγκλητο του Μητροπολίτη Κερκύρας.
O Γκίλφορντ, αφού έστειλε τον διάκονο Αριστείδη να σπουδάσει μουσική στην Ιταλία, ήθελε να καλλιεργηθεί στην Ακαδημία η Oρθόδοξη μουσική χωρίς την ανατολίτικη επίδραση. Αν ζούσε και το κατόρθωνε, τότε η λεγόμενη βυζαντινή ψαλμωδία δεν θα έμενε, όπως την χαρακτηρίζει ο επιφανέστατος βυζαντινολόγος καθηγητής και ακαδημαϊκός Γεωρ. Σωτηρίου μίγμα αραβικής και άλλης μουσικής (βλ. Γ. Σωτηρίου “Κοντάκια των Δεσποτικών εορτών και καθίσματα”). O Γκίλφορντ σχεδίαζε ακόμη να επεκταθεί η διδασκαλία της Φυσικής Πειραματικής και στους φοιτητές της Θεολογίας για να αποκρούουν δεισιδαιμονίες των απλοϊκών.
Για να ενισχυθούν τα οικονομικά της Ακαδημίας επί μονίμου βάσεως, προσπάθησε ο Γκίλφορντ να διατεθούν σ’ αυτήν τα κεφάλαια του Φλαγγινιανού Ελληνομουσείου της Βενετίας, που ήταν επτανησιακά. Αυτά οι Γάλλοι κατακτητές της Βενετίας τα είχαν μεταφέρει το 1798 στη Γαλλία για την ίδρυση γαλλικών σχολείων. Δυστυχώς αυτή η προσπάθεια δεν είχε επιτυχία και κατά συνέπεια η Ακαδημία έχασε ένα μόνιμο επτανησιακής προέλευσης εισόδημα. - Για τις δαπάνες της Ακαδημίας το Ιόνιο Κράτος χορηγεί ετησίως 10 χιλ. ισπανικά τάλληρα (δίστηλα) απο το 1823, που αυξάνονται σε 15 χιλ. το 1824, μετά σε 16 χιλ. και ο Αρμοστής Άνταμ πρόσθεσε ακόμη 2 χιλ.τάλληρα. Αλλάο αφειδώλευτος χορηγός ήταν ο Γκίλφορντ, ιδίως στην ενίσχυση του πλήθους των απόρων φοιτητών.
Μετά το θάνατο του Γκίλφορντ (2-10-1827) η Ιόνια Πολιτεία επωμίθει όλες τις δαπάνες του Πανεπιστημίου, που μετά την “πολυπόθητη" ένωση δεν τόλμησε να τις αναλάβει το ελεύθερο ελληνικό κράτος, το οποίο για την ένωση ούτε κόπους, ούτε έξοδα είχε υποστεί.
Oι φοιτητές μέσα στο πρώτο Ακαδημαϊκό έτος αυξήθηκαν απο 47 σε 76 και μέχρι το τέλος σε 82. Το β’ έτος αυξήθηκαν σε 211 και ακολούθως σε 240. Το γ’ έτος έφτασαν τους 900. Στους απόρους φοιτητές χορηγούσε ο Γκίλφορντ 8-25 δίστηλα μηνιαίως. Ποσόν αξιόλογο, διότι με 6 δίστηλα εξασφαλιζόταν η μηνιαία διατροφή. Το 1825-26 απο τους 211 οι 161 προερχόμενοι εκ της άλλης Ελλάδος έπαιρναν επίδομα απορίας και μόνον 50 επτανήσιοι ήταν αυτάρκεις. Δείγμα και αυτό της πενίας που εμάστιζε την Ελλάδα. Μετά το θάνατο του Γκίλφορντ μόνο 20 φοιτητές μπορούσε να επιδοτεί ως απόρους το Ιόνιο Κράτος και το 1841 λειτούργησε εστιατόριο φοιτητών.
Με πρωτοβουλία του Γκίλφορντ οικοδομήθηκε το κτίριο της βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου μέσα το Παλιό Φρούριο και στις 2-3-1825 άνοιξε τις πύλες της με 8.000 τόμους. Άρχισε με τα βιβλία της διαλυμένης παπικής μονής Τενέδου που ήταν 4.000. Αλλ’ απ’ αυτά έμειναν 1.650 επειδή τα άλλα τα έκαψε ο βιβλιοθηκάριος γιατί έγραφαν για τον Πάπα!!! O Γκίλφορντ προσέφερε 15.000 βιβλία. Τον μιμήθηκαν πολλοί επιφανείς επτανήσιοι καθώς και πανεπιστήμια απο την Αγγλία, τη Ρωσία και τη Δανία. Συνολικά 36 ιδρύματα και φιλέλληνες ανταποκρίθηκαν ώστε, κατά τον Κάλβο το 1837 η βιβλιοθήκη διέθετε 30.000 τόμους εκλεκτών έργων με τάσεις συνεχούς αυξήσεως. Η Ελλάδα δια της Ακαδημίας συμμετείχε τώρα στην παγκόσμια εκπαιδευτική κίνηση.
O καλπασμός της βιομηχανικής προόδου στη Δύση απαιτούσε να εκπαιδευτούν επιστήμονες και χειρωνάκτες ελεγκτές των μηχανικών δυνάμεων, πράγμα άγνωστο στην Ελλάδα του 1837. Γι’ αυτό στην Ακαδημία αρχίζει τότε να λειτουργεί και σχολή πολιτικών μηχανικών τριετούς φοιτήσεως, ενώ προσλαμβάνονται καθηγητές μηχανικής, γεωγραφίας, και ιστορίας για τις σχολές Παξών, Λευκάδας, Ζακύνθου κ.α. νησιών.
Το 1844 αυξάνονται τα αλληλοδιδακτικά σχολεία, εκδίδονται νέοι κανονισμοί σχολών και θεσπίζεται πρόγραμμα “κατωτέρας χειρουργίας” για εκπαίδευση στη μαιευτική και στην τέχνη του “οδοντοκόμου”. Είναι τα πρώτα βήματα της οδοντιατρικής επιστήμης στην Ελλάδα. Προστίθενται ακόμη στην ιατρική νέα μαθήματα, ώστε χορηγούνται στο εξής 5 είδη ειδικών διπλωμάτων.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η Ακαδημία παρέχει δυνατότητες πνευματικής ανόδου των γυναικών, όπως μαρτυρεί και η αποφοίτηση την δεκαετία του 1840 των τριών πρώτων “ιατρίνών”. Αυτές ήταν οι Καμίλη Άκρη, Μαρία Βαρσάλοβιτς και Σαρίνα Λεβή. Από το Πανεπιστήμιο Αθηνών η πρώτη γιατρίνα Αγγ. Παναγιωτάτου απεφοίτησε το 1901 και εσφαλμένα διαφημίζεται σαν πρώτη Ελληνίδα γιατρίνα. Η κατάργηση της Ιονίου Ακαδημίας απο το ελληνικό κράτος είχε απώτερο σκοπό την υποβάθμιση του Επτανησιακού Πολιτισμού, έστω και αν αυτό απέβει προς ζημίαν της παιδείας και του ελληνισμού γενικότερα.
Μεταξύ των Λευκαδιτών καθηγητών της Ακαδημίας, ελέγχουσα θέση κατέχει ο Αθανάσιος Πολίτης. Γεννήθηκε στην πόλη της Λευκάδας μεταξύ των ετών 1790-1795. Εφοίτησε στην πρώτη δημοσία επτανησιακή σχολή και κατόπιν ιατρική στην Παβία απ’ όπου το 1816 πήρε δίπλωμα χειρούργου. Σπούδασε χημεία στο Παρίσι. Εκεί συναντήθηκε με τον Καποδρίστρια ο οποίος του συνέδραμε οικονομικά για την ίδρυση χημικού εργαστηρίου στην Επτάνησο.
Στο Παρίσι σπούδασε και φιλολογία και διέπρεψε ως συνεργάτης του περιοδικού “Λόγιος Ερμής” της Βιέννης. Επιπλέον επιδόθηκε στη μελέτη της αλληλοδιδακτικής μεθόδου, που ήταν επινόηση των Άγγλων Μπελ και Λάγκαστερ, την οποία αργότερα εισήγαγε και εδίδαξε στην Ιόνιο Ακαδημία. Το 1819 επέστρεψε στη Λευκάδα και άνοιξε το πρώτο στον ελλαδικό χώρο αλληλοδιδακτικό σχολείο. Το 1821 τον κάλεσε ο Γκιλφορντ στην Κέρκυρα και μέχρι ν’ ανοίξει η Ακαδημία του ανέθεσε την εφαρμογή της αλληλοδιδακτικής στα προκαταρκτικά σχολεία. Σ’ αυτήν τον τομέα εργάστηκε ως το 1835 εκπαιδεύοντας πρώτα τους δασκάλους. Με την χειρουργική, την οποία πρωτοσπούδασε, δεν ασχολήθηκε.
Το 1823 έγινε μέλος της Συγκλήτου και το 1824 ορίσθηκε καθηγητής στην έδρα της Χημείας την οποία κράτησε επί 40 χρόνια. Επιπλέον εξεπόνησε τον κανονισμό της φαρμακευτικής σχολής (1841) στην οποία εδίδαξε φαρμακευτική και τοξικολογία. Υπήρξε τόσο φίλεργος, ώστε το 1827 υπηρετούσε συγχρόνως καθηγητής στην Ιόνιο Ακαδημία, στο Λύκειο και στα αλληλοδιδακτικά σχολεία. Πέθανε στην Κέρκυρα το 1864.
Η Ιόνιος Ακαδημία παρά τις δυσκολίες στην πραγμάτωση των σκοπών της (θάνατος του Γκίλφορντ, εχθρότητα του Μαιτλαντ, δολοφονία του Καποδίστρια, πολεμικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα κ.α.) δεν σταμάτησε επί 40 και πλέον χρόνια την βοήθεια της στην ανάπτυξη του λαού μας και του Ελληνικού κράτους στα πρώτα του χρόνια. Το μαρτυρεί το πλήθος των επιφανών αποφοίτων της που δόξασαν το Ελληνικό όνομα. Εμόρφωσε κατά το δυνατόν και τον κλήρο της Ορθοδοξίας και από δικό της καθηγητή άνοιξε η Θεολογική σχολή της Χάλκης.
Η Ιόνιος Ακαδημία συνετέλεσε με το έργο της, στην ασυνήθη πνευματική ζωή που ανέπτυξη η επτάνησος σε χρόνους που η άλλη Ελλάδα βρισκόταν σε αθλία κατάσταση. Η Αθήνα λ.χ. ήδη από τον 12ο αιώνα είχε ξεπέσει σε τόση αμάθεια, ώστε οι ακροατές του Θείου λόγου ενόμιζαν ότι ακούουν Περσικά ή Σκυθικά όπως μαρτυρεί ο μητροπολίτης Μιχαήλ Ακομινάτος (περιοδ. Απολύτρωσις 1990, σ.17-18).
Η κατάργηση της Ακαδημίας απετέλεσε διεθνή πρωτοτυπία στο πεδίο της οπισθοδρόμηση και εθνικής ντροπής. Την ίδια εποχή ενώθηκαν Ιταλικά και Γερμανικά κράτη αλλά κανενός δεν καταργήθηκε το πανεπιστήμιο. Μόνο η Ελλάδα έδειξε ηροστράτειο μανία κατά της Ιονίου Ακαδημίας, αφου φρόντισε πρώτα να προσελκύσει με δόλο τους φοιτητές στην Αθήνα εγγράφοντας τους χωρίς εξετάσεις και διορίζοντας τους κατά προτίμησιν στις δημόσιες θέσεις. Το θεωρούσε φυσικό. Κι έμεινε η Ιόνιος Ακαδημία με 60-70 φοιτητές.
Η ευημερία ενός λαού είναι συνάρτηση της προβλεπτικότητας των ηγετών του. Το Ελληνικό κράτος όμως τότε εμαστίζετο απο πενία, ληστεία, ευνοϊοκρατία και φρόντισε να εξασφαλίσει απο το προοδευτικό Ιόνιο κράτος οικονομικά οφέλη. Ο νόμος που καταργούσε την Ιόνιο Ακαδημία καθώς και τις άλλες σχολές της Επτανήσου, χτυπούσε την αχίλλειο πτέρνα της Εθνικής μας υποστάσεως. Έσβηνε ελληνικά φώτα που τα σεβάστηκαν οι ξένοι και ονομάστηκε περίτεχνε Νόμος “περί διοργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την Επτάνησο”. Είναι ο νόμος ΡΗ του 1865 (ένα χρόνο μετά την ένωση) που πρέπει να τον ξέρουν και να τον θυμούνται οι νεώτεροι Έλληνες ως Νόμο σκοταδισμού. Ας παρατεθεί το κείμενο του για να φανεί η επιμονή μιας πολιτικής ηγεσίας να εναντιώνεται στην πρόοδο και να δικαιώνει τους Άγγλους που προέβλεπαν αυτή την θλιβερή κατάληξη που θα είχαν τα επτάνησα με την ένωση (Συζήτηση στο Αγγλικό κοινοβούλιο 18-3-1864, εφημ. Τάϊμς 19-3-1864).
Γεώργιος Α’ Βασιλεύς των Ελλήνων
Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της βουλής απεφασίσαμεν και διατάσσομεν:
Περί οργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την επτάνησον.
¶ρθρον 1 - Καταργούνται α) Το αρχοντείον της Παιδείας εν Επτανήσω. β) η Ιόνιος Ακαδημία. γ) το εν Κερκύρα Ιεροσπουδαστήριον, δ) το εν Κερκύρα Γυμνάσιον, ε) τα Λύκεια Κερκύρας, Παξών, Λευκάδος, Ιθάκης, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου και Κυθήρων.
¶ρθρον 2 - Οι μαθηταί του Γυμνασίου Κερκύρας θέλουσι διατηρηθεί εν αυτώ πρεφόμενοι μεν, αλλ’ ουχί και διδασκόμενοι μέχρι τέλους του παρόντος έτους επιτηρούμενοι υπο του αναγκαίου προσωπικού, όσον εκ του υπάρχοντος ήθελε νομίσει αναγκαίον να διατηρήση το υπουργείον προς τούτο.
¶ρθρον 3 - Η δημόσια βιβλιοθήκη Κερκύρας διατηρείται διευθυνόμενης υπό ενός εφόρου έχοντος παρ’ αυτώ ένα βοηθόν και ένα κλητήρα. Η διοίκησις δε και η χρήσις αυτής θέλουσι κανονισθεί δι’ ιδίου κανονισμού του υπουργείου παιδείας.
¶ρθρον 4 - Η Κυβέρνησις δύναται δια Β.Δ. να συστήση εν ταις Ιονίοις Νήσοις βαθμηδόν δια μιας τέσσερα Γυμνάσια και δώδεκα το πολύ ελληνικά σχολεία (τα ελληνικά σχολεία ήταν τριτάξια. Στην πρώτη τάξη γράφονταν κατόπιν εξετάσεων και προφορικών οι κατέχοντες ενδεικτικό Δ’ τάξεως Δημοτικού Σχολείου. Καταργήθηκαν το 1929.
¶ρθρον 5 - Οι θέλοντες να καταχθώσι εν τοις συσταθησομένοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις μαθεταί υποβάλλονται εις εξετάσεις κατά τα νενομισμένα περί των κατά πρώτον εισερχομένων εις τα Ελλ. Σχολεία και Γυμνάσια.
¶ρθρον 6 - Συνιστάται εν Κερκύρα Ιερατική Σχολή, συμφώνως προς τους νόμους.
¶ρθρον 7 - Η μισθοδοσία των εν τω άρθρω 3 αναφερομένων υπαλλήλων κανονίζεται ως εξής: Του εφόρου κατ’ έτος δρχ. 1470. Του βοηθού κατ’ έτος δρχ. 720. Του κλητήρος κατ’ έτος δρχ. 480. (Οι μισθοί των Ελληνικού Κράτους είχαν τη μισή αγοραστική αξία των Ιονικών).
“Πάσα προηγούμενη διάταξις διέπουσα τα της Μέσης και Ανωτέρας Παιδείας εν Επτανήσω καταργείται.
Ο παρών νόμος υπό της βουλής ψηφισθείς και παρ’ ημών κυρωθείς θέλει δημοσιευθεί δια της εφημερίδος της Κυβερνήσεως και εκτελεσθεί ως Νόμος του Κράτους.
Εν Αθήναις τη 20 Δεκεμβρίου 1865
Γεώργιος Α’ - Γ. Δαρειώτης (υπουργός παιδείας)

Αυτή την εγκληματική πράξη σοφίστηκε η Ελληνική Κυβέρνηση και την ανέχθηκαν οι Επτανήσιοι βουλευτές. Την κατάργηση της Επτανησιακής Παιδείας κατακρίνει δριμύτατα και ο ιστορικός Κ. Παπαγγηγόπουλος στην “Ιστορία του Ελλ. Έθνους” (τομ. 7, σελ. 363-4).
Με σκοταδισμό ανταμείφθηκε ο Ιόνιος Ελληνικός λαός, που κατά τον Γερμανό Φ. Γρηγορόβιο (1821-91) “Αντήλλαξε τας χύτρας των αγγλικών κρεάτων δια σπαρτιατικού ζωμού” (Ιόνιον Ειδύλλιον 1884, σελ. 80).
Ως κατακλείδα ας σημειωθεί ότι ο Ελληνικός Νόμος ΡΗ/20-12-1865 δεν αναφέρεται στους καθηγητές, διότι αυτοί είχαν παυθεί με διάταγμα της 27-9-1865 του υπουργού εκκλησιαστικών και Δημοσ. Εκπαιδεύσεως Κ. Λοβέρδου, βουλευτή Ζακύνθου, ο οποίος είχε διατελέσει σημαιοφόρος των Ριζοσπαστών στην Ιόνιο Βουλή (Α. Ιδρωμένον, “Πολιτική ιστορία της Επτανήσου” Κέρκυρα 1935, σελ. 107).
(σ. Αν δεν τους βοηθούσαν οι “υπερπατριώτες” Ριζοσπάστες να μας βγάλουνε τα μάτια, ίσως τώρα να βλέπαμε κι εμείς κι εκείνοι).
Η παραμέληση της Παιδείας στο μικρό τότε ελληνικό κράτος ήταν ασθένεια χρόνια. Γράφει σχετικά ο πανεπιστημιακός καθηγητής Δημ. Τσάκωνας στο περιοδικό “Επτανησιακά Γράμματα” (Αθήνα, Οκτ. 1950, σελ. 49). “Η δολοφονία του Ι. Καποδίστρια ανέκοψε τη δημιουργία του Ελληνικού Κράτους. Έκτοτε άλυτο θα μένει το πρόβλημα του κράτους και συνεπώς της Παιδείας μας”.

Από την εφημερίδα “Τα Νέα της Λευκάδας”