ΟΙ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΟΙ

Κατηγορία: Πολιτιστικά
Panvagil
Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου 2007 03:00
Εμφανίσεις: 2357


Ένα πανάρχαιο ελληνικό φύλο, οι Σαρακατσαναίοι, με αρχική κοιτίδα τα ¶γραφα διασκορπίστηκαν το 18ο αιώνα σε όλη την Ελλάδα. Ως νομάδες κτηνοτρόφοι μετακινούνταν διαρκώς, το καλοκαίρι στα βουνά, στους κάμπους το χειμώνα. Η ετυμολογία του ονόματός τους δηλώνει τον ανυπότακτο χαρακτήρα τους κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας . Η γλώσσα τους, ελληνική με στοιχεία της αρχαιοελληνικής διαλέκτου, αποδεικνύει την ελληνικότητα τους, αλλά και τη διάκριση τους από τους Βλάχους (Βλαχόφωνους). Η οικονομική και κοινωνική ζωή των Σαρακατσαναίων ήταν οργανωμένη με ένα είδος συνεταιρισμού το «Τσελιγκάτο». Ο τσέλιγκας (αρχιποιμένας) ήταν ο αρχηγός, επιφορτισμένος με υποχρεώσεις που αφορούσαν τα οικονομικά αλλά και τα κοινωνικά προβλήματα του τσελιγκάτου. Η διαβίωσή τους εξασφαλίζονταν στο «κονάκι», ένα καλύβι φτιαγμένο με σάλωμα. Η Σαρακατσάνικη οικογένεια ήταν πατριαρχική. Η γυναίκα, όμως, ήταν ο στυλοβάτης της. Η εκπαίδευση και μόρφωσή τους ήταν μικρή, λόγω των συνεχών μετακινήσεών τους. Αλλά η πίστη τους στα θρησκευτικά και λατρευτικά έθιμα καθώς και στις παραδόσεις ήταν μεγάλη. Η χαρά και η λύπη ήταν συνυφασμένη με ένα μεγάλο κύκλο εκδηλώσεων και ιεροτελεστιών που τηρούσαν με ευλάβεια. Τα τραγούδια τους αποτελούν παρακαταθήκη για τους νεότερους στην προσπάθεια για τη διατήρηση της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας του λαού μας, ενώ η λαϊκή τέχνη είναι εμπνευσμένη από την καθημερινή ζωή τους. Η συμβολή των Σαρακατσαναίων στην επανάσταση του 1821 ήταν αποφασιστικής σημασίας. Πολλά είναι τα ονόματα των αρματολών και κλεφτών. Αλλά και κατά το Μακεδονικό Αγώνα η συμμετοχή τους υπήρξε αμέριστηεπίσης αντιστάθηκαν σε όλους τους κατακτητές.
Από τη δεκαετία του ?50 και μετά οι Σαρακατσαναίοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τα βουνά, εγκαταστάθηκαν σε πόλεις και χωριά και ασχολούνται με κάθε είδος επαγγέλματα. Πολιτιστικοί σύλλογοι, λαογραφικά μουσεία, έντυπο υλικό (εφημερίδες και περιοδικά), συνέδρια και ημερίδες, το πανελλήνιο αντάμωμα και αλλα τοπίκά διατηρούν ζωντανή την εθνική και πολιτιστική μνήμη των σύγχρονων Σαρακατσάνων...
ΝΙΚΟΣ ΖΥΓΟΓΙΑΝΝΗΣ
πρ. πρόεδρος Πανελλ.Σ. Σαρακατσαναίων