Από την Ρωμαϊκή εποχή φαίνεται πως κατάγονταν οι σημερινοί άρχοντες της γης και μαζί με αυτούς οι εργάτες και οι δουλοπάροικοι.
Στην Ρωμαϊκή εποχή οι πατρίκιοι είχαν κάθε εξουσία (εκλέγονταν άρχοντες, δικτάτορες τιμητές κλπ.) οι πληβείοι είχαν μόνο υποχρεώσεις δουλείας χωρίς δικαιώματα. Θα παρουσιάσουμε a contratio (εξ αντιδιαστολής) τα δικαιώματα (προνόμια) των πατρικίων που περιγράφονται όσα συνέβαιναν με τους πληβείους, οι οποίοι προήλθαν από τους δουλοπάροικους των αρχαίων Ρωμαϊκών πολιτών.Ύστερα από την κατάληψη των Πόλεων του Λατίου (Λατινικοί λαοί) οι κάτοικοι του εγκαταστάθηκαν σαν πρόσφυγες στην Ρώμη. Oι επιφανέστεροι από αυτούς προσχώρησαν στην τάξη των Πατρικίων ενώ από τον όχλο σχηματίστηκε η τάξη των Πληβείων.
Στη Ρώμη το 509 π.Χ. οι Πατρίκιοι (είχαν όλες τις εξουσίες) φέρονταν απάνθρωπα στους Πληβείους. Αυτοί είχαν ελάχιστα πολιτικά δικαιώματα αναφορικά με τους Πατρικίους.
Το μόνο προνόμιο τους ήταν το θρησκευτικό δικαίωμα. Στρατεύονταν υποχρεωτικά μόνο σε καιρό πολέμου και είχαν τα ίδια δικαιώματα με τους Πατρικίους.
Αργότερα οι αρχηγοί των 26 φυλών, οι φύλαρχοι είχαν πολιτικά δικαιώματα. Όμως δεν μπορούσαν να διεκδικήσουν ανώτατα πολιτικά αξιώματα και δικαιώματα.
Στη συνέχεια με αγώνες σκληρούς συγχωνεύτηκαν ουσιαστικά με τους Πατρικίους αποκτώντας δικαιώματα τον 5ο π.Χ. αιώνα όπως να εκλέγονται στη Γερουσία.
Όλον τον 4ο π.Χ. αιώνα γίνονται έντονες συγκρούσεις των δύο τάξεων.
Το 356 εκλέχτηκε ο πρώτος Πληβείος δικτάτορας και το 351 ο πρώτος Τιμητής. Όλα τα προηγούμενα χρόνια είχαν το σύμπλεγμα κατωτερότητας και μόνο στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα, οι Πληβείοι είχαν καταφέρει να αποκτήσουν όλα τα δικαιώματα των Πατρικίων.
Αποκτώντας τα παραπάνω αξιώματα και δικαιώματα έφθασαν στο σημείο να έρχονται σε γάμου κοινωνία με τους υψηλά ιστάμενους Πατρικίους.
Στην πατρίδα μας φαίνεται πως οι άνθρωποι διαβάζουν πολύ την Ρωμαϊκή Ιστορία και προσπαθούσαν να μιμηθούν τους Πατρικίους και Πληβείους, τους άρεσε να άρχουν των συνανθρώπων τους και τους είχαν ονομάσει (τους εργάτες) res (πράγματα) που τα αγόραζαν και τα πωλούσαν τόσο εύκολα.
Μαζί με το κτήμα αγόραζαν και πωλούσαν και τους δυστυχείς εργάτες (res) τόση αξία έδιναν στους πλησίον τους.
Δυστυχώς έζησαν και οι δικοί μας πρόγονοι την λαίλαπα της δυστυχίας αυτής.
Εργάζονταν σαν είλωτες, σαν ζώα στη δούλεψη του άρχοντα της γης.
Είχαμε δείγματα γραφής και στα δικά μας τα χρόνια 1900-1930. O ιδιοκτήτης γης, περιφέρονταν πάνω κάτω στα χωράφια του, στις ελιές του, στα περιβόλια του και οι δουλοπάροικοι (εργάτες γης) δούλευαν έσκαβαν ασταμάτητα από τα βαθιά χαράματα για να πάρουν 1 λίτρο λάδι, δηλαδή 453 γραμμάρια και να απολαύσουν ένα πλούσιο γεύμα, μια φέτα ψωμί και μια σαρδέλα αλμυρή.
Και όλα αυτά πάνω στον όργο, στο όργωμα που έσκαβαν και δίπλα το ρομπόλι (πήλινο δοχείο) για να πίνουνε μια γουλιά και να ξεδιψάνε.
O άρχοντας περιδιάβαινε τα κτήματα, έβαζε καμιά φορά και τις φωνές για να δουλεύουν πιο γρήγορα οι εργάτες, οι κολίγοι – κολλημένοι πάνω στη γη στο κτήμα του ιδιοκτήτη.
Κανένα δικαίωμα δεν είχαν όπως οι Πληβείοι των Ρωμαίων, το ίδιο συνέβαινε τότε και τώρα, η ίδια κοσμοθεωρία επικρατούσε στη γη των Ρωμαίων και στη γη των Ελλήνων – ο ένα δανείζονταν από τον άλλο. Oι Ρωμαίοι λέγει η ιστορία ότι δανείστηκαν το δίκαιο από τους αρχαίους Έλληνες και το επέστρεψαν βελτιωμένο με την ονομασία Ρωμαϊκό δίκαιο.
Πράγματι το Δίκαιο των Ρωμαίων – Ρωμαϊκό Δίκαιο ίσχυσε στην Ελλάδα μέχρι το 1946. Σήμερα οι φοιτητές της Νομικής το διδάσκονται σαν ιστορία του Ρωμαϊκού Δικαίου. Ευτυχώς!
Θυμάμαι και εγώ στην κατοχή 1940-1945 οι άρχοντες και στο νησί μας ήταν σκληροί στην συμπεριφορά τους προς τους εργάτες της γης. Βέβαια δεν τους αγόραζαν και τους πωλούσαν σαν res, αλλά τους συμπεριφέρονταν σαν πρόσωπο δευτέρας ή τρίτης κατηγορίας.
Η ανέχεια βασίλευε και η εξουσία των μεγαλοκτημόνων αύξανε την δύναμη τους γιατί δεν υπήρχαν παρά μόνο αγροτικές, κολίγοι γης.
Ευτυχώς τα πράγματα άλλαξαν γιατί ο άνθρωπος επινόησε και άλλους τρόπους ζωής, τη βιοτεχνία, την βιομηχανία, το εμπόριο, την ναυτιλία.
Έτσι οι αγρότες λιγόστεψαν, οι άρχοντες κατέβασαν τον τόνο της φωνής τους και στους αγρούς πλέον δεν ακούγεται η βροντερή φωνή του κυρίου. Τα κτήματα περιήλθαν και στους εργάτες γης και έτσι έγινε ένα κράμα νέο, δουλειάς και συμπεριφοράς.
Βασίλης Δ. Σακκάς,
Δήμαρχος Μεγανησίου – Λευκάδας
